Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arsanıza el atılması sonucu ödenen bedelin enflasyon karşısında değer kaybetmesi mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır. Mahkeme, kamulaştırma veya kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını vatandaşlar açısından şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet olarak değerlendirmektedir.

Kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması, tarafınıza şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda, ödenen veya ödenmesine hükmedilen bedellerin aradan geçen zaman içinde enflasyon sebebiyle önemli ölçüde erimesini mülkiyet hakkı kapsamına yönelik haksız bir müdahale olarak değerlendirmektedir.

Mahkemelerin bu erimeyi telafi etme zorunluluğu, devletin kamulaştırma yaparken vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı külfet yüklememesi gerektiği kuralına dayanmaktadır. Anayasa Mahkemesi emsal kararlarında, kamulaştırma bedellerinin aradan geçen zaman ve yargılama süreçleri boyunca enflasyon karşısında ciddi şekilde değer kaybetmesini, doğrudan mülkiyet hakkı ihlali olarak tanımlamaktadır.

Kamulaştırmasız el atma davalarında vatandaş aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülk sahibinin aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücreti yükletilmesinin yasal bir dayanağı olmadığını belirtmiştir.

Arazinize el atılması sonucunda kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, mülkiyet hakkı kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma veya kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında erimesine ilişkin şikayetleri incelerken, bu durumun kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğine dikkat çekmektedir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde doğrudan bir tazminat ödemek yerine kural olarak davanın yeniden görülmesi için dosyayı ilgili mahkemeye göndermektedir. Yüksek mahkeme, tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle oluşan ihlalin ve bu ihlalin yarattığı olumsuz sonuçların tamamen ortadan kaldırılabilmesi için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunduğunu kabul etmektedir.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması nedeniyle adınıza hükmedilen tazminat bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin taşınmazlara kamulaştırma yapmadan el atması zaten ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymayan bir müdahaledir ve bu durum başlı başına bir hukuka aykırılık oluşturmaktadır.

Taşınmazınıza kamulaştırma yapılmadan el atıldığı için açtığınız davada aleyhinize yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi, mülkiyet hakkınıza yapılmış kanuni dayanağı olmayan bir müdahale olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda, idarenin usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmaza fiilen el koyması sebebiyle açılan davalarda mağdur olan vatandaşın üzerine bir de yargılama masraflarının bırakılmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Devletin size ait bir taşınmaza yasal usullere uymadan doğrudan el atması durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usulleri takip etmeden vatandaşın arazisine el koyması anayasal bir güvence olan mülkiyet hakkı kuralına açık bir aykırılık oluşturmaktadır.

Terör olayları nedeniyle mülke ulaşılamaması gibi devam eden durumlarda, başvuru süresinin mülkiyete yönelik müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararına göre, zarar konusu olayın sürekli devam ettiği durumlarda somut bir tarih belirlenemeyeceğinden, başvuru süresinin katı bir şekilde yorumlanması hukuka aykırıdır.