Mülkiyet Hakkı

Arsanıza el atılması neticesinde lehinize hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda anayasal haklarınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasının kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza yasal bir kamulaştırma işlemi yapmadan el koyması, mülkiyet hakkınızın kanunilik ilkesine aykırı olarak ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği bu tür fiili müdahaleler kesin bir mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Terör eylemleri veya terörle mücadele tedbirleri nedeniyle arazinize ulaşamamanız gibi devam eden müdahalelerde, zararın tazmini için başvuru süresi ancak mülkünüze yönelik bu müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır. Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre, süregelen ve hangi tarihte sona erdiği belli olmayan olaylar için somut bir zarar tarihi belirlemek mümkün olmamaktadır.

Arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden zararlarınızın tazmini için yaptığınız başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda, temel haklarınızdan olan mülkiyet hakkı ile bu hakla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, malvarlığına ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için spesifik ve tek bir tarih belirlenemez.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yapılan bu tür bir müdahale, ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadığı için doğrudan kanunilik ilkesini zedeleyen bir eylemdir.

Evet, bedelini ödeyerek satın aldığınız silahın mülkiyetinin size herhangi bir bedel ödenmeksizin veya üçüncü bir kişiye devretme imkânı tanınmaksızın doğrudan kamuya geçirilmesi Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, her ne kadar silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesi millî güvenlik ve kamu düzeninin sağlanması gibi meşru bir amaca dayansa da, bu durum kişilere ağır külfet yüklemektedir.

Silah ruhsatınızın iptal edilmesi durumunda silahınızın doğrudan kamuya geçirilmesi yerine, onu ruhsat alabilecek durumdaki bir yakınınıza devretme imkânınızın veya bir giderim yolunun tarafınıza sunulması büyük önem taşımaktadır. Anayasa Mahkemesi, yasal uygulamalar kapsamında üçüncü kişilere devir imkânı tanınmaksızın uygulanan doğrudan kamuya geçirme işlemlerini ölçüsüz bir müdahale olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkı ihlali kararı verilmesi durumunda, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için tarafınıza doğrudan tazminat ödenmesi yerine davanızın görüldüğü ilk mahkemeden yeniden yargılama yapılması istenmektedir. Yüksek mahkeme, silahınızın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işlemi nedeniyle uğradığınız zararın giderilmesi için ilgili idare mahkemelerinde yeniden yargılama yapılmasını hukuken en uygun ve yeterli giderim yolu olarak kabul etmektedir.

Arazinize veya mülkünüze erişememeniz gibi sürekli devam eden müdahalelerde tazminat başvurusu için öngörülen süreler, müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamalıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut ve tek bir tarih belirlenmesi mümkün değildir.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından banka hesabınız üzerine konulan bloke kararının uzun süre devam etmesi, şahsi olarak size aşırı bir külfet yüklediği için mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer bir olayda banka hesabı üzerindeki tedbirin yaklaşık dört buçuk yıl gibi uzun bir süre devam etmesini değerlendirerek, bu durumun Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiği sonucuna varmıştır.