Mülkiyet Hakkı

Dava sürecinde yapılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi emsal kararlarında, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanun ile bireylerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılması durumunu hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Paranızın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olan etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve bu hakla bağlantılı olan etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan çıkarılan kanuni düzenlemelerle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılamayacağına karar vermiştir.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bir bankadaki katılım fonu tutarınızın üzerine uzun süreli bloke konulması, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali niteliğinde değerlendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda, banka hesabı üzerindeki bloke kararının makul olmayan uzun süreler boyunca devam etmesinin kişilere şahsi olarak aşırı ve orantısız bir külfet yüklediğine karar vermiştir.

Banka hesabınıza konulan uzun süreli bloke işleminden kaynaklanan ihlallerde, Amerikan doları veya başka bir döviz cinsinden tutarın güncel karşılığı üzerinden talep edilen maddi tazminat ödemeleri genel olarak reddedilmektedir. Anayasa Mahkemesi uygulamalarında, mülkiyet hakkı ihlali tespit edilse bile ihlalin sonuçlarının giderilmesi bakımından maddi tazminat taleplerinin kabul edilebilmesi için ihlal ile iddia edilen zarar arasında doğrudan bir nedensellik bağının bulunması ve zararın kesin olarak ispatlanması aranmaktadır.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından banka hesabınızdaki katılım fonu tutarı üzerine konulan blokenin uzun süre devam ettirilmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi emsal kararlarında, banka hesabı üzerindeki tedbirin yaklaşık dört buçuk yıl gibi uzun bir süre boyunca devam ettirilmesinin kişilere şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Devletin arazinize el atması sonrasında size ödenmesine karar verilen tazminat bedelinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hükmedilen tazminat tutarlarının değer kaybına uğratılarak ödenmesi, kişilerin üzerinde aşırı ve olağan dışı bir yük oluşturmaktadır.

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle tarafınıza ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilmeniz hukuken mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin fiili müdahalesi sonucu idarece ödenmesi gereken tazminat bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

İşyerinizin hukuka aykırı bir idari işlem nedeniyle kapalı kaldığı dönemde uğradığınız ekonomik zararların telafi edilmesi için idareye karşı tazminat davası açabilirsiniz. Devletin, hatalı işlemleri sonucunda kişilerin uğradığı zararları giderme yükümlülüğü bulunmaktadır.

İhale yoluyla gerçekleştirilen satış işlemlerinde mahkemelerin iddia ve itirazlarınızı özenli bir şekilde incelemiş olması halinde mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği kabul edilmemektedir. Sizin durumunuzda olduğu gibi hisseli bir taşınmazın ortaklığın giderilmesi davası sonucunda satılması üzerine ihalenin feshi talebiyle açılan davada, mahkemeler sunulan delilleri değerlendirerek hukuk kuralları çerçevesinde makul bir karar vermişse bu durum mülkiyet hakkına yönelik ölçüsüz bir müdahale sayılmaz.