Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesi'ne yaptığınız başvuru sonucunda hak ihlali tespit edilirse, mağduriyetinizin giderilmesi için kural olarak tazminat yerine öncelikle davanızın yeniden görülmesine karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, yargılama sürerken yapılan kanuni bir düzenleme yüzünden alacağın tahsil edilememesi durumunda, ortaya çıkan ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali kararı verilip dosya yerel veya istinaf mahkemesine gönderildiğinde, ilgili mahkeme derhal ihlal sonucunu doğuran nedenleri ortadan kaldıracak şekilde yeniden yargılama işlemlerini başlatmakla yükümlüdür. Bu aşamada kararın gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken temel iş, öncelikle dava dosyasını temin ederek süreci yeniden aktif hâle getirmektir.

Ruhsatı iptal edilen silahınızın bedeli ödenmeksizin veya bir başkasına devretme imkânı tanınmaksızın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali niteliğindedir. Mahkeme kararlarına göre, silahın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararı, terörle mücadele kanunu kapsamındaki ek maddelere dayandırılarak millî güvenlik ve kamu düzeninin sağlanması amacıyla alınmış olsa da, bu durum size aşırı bir külfet yüklemektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan doğrudan el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yönelik bu tür bir kamulaştırmasız el atma eylemi kanunilik ilkesine aykırı kabul edilmekte ve mülkiyet hakkınızın doğrudan ihlal edildiği sonucuna varılmaktadır.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kuralının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmazlara yapılan bu tür müdahaleler, Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen resmi usullere uyulmadan gerçekleştirildiği için hukuka aykırı bulunmaktadır.

Kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır ve bu maddi kaybın telafi edilmesi için hukuki yollara başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, idarenin eylemleri sonrasında vatandaşlara ödenmesi gereken kamulaştırmasız el atma bedellerinin geç ödenmesi sebebiyle enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Kamulaştırma veya haksız el atma neticesinde kazandığınız tazminat bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması, Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkının açık bir ihlali olarak değerlendirilmektedir. Yüksek mahkeme, hak edilen bedellerin enflasyon karşısında erimesinin vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmekte ve bu durumun anayasal güvencelere aykırı olduğunu vurgulamaktadır.

Tıbbi ihmal iddialarına dayanan tazminat davalarında uyuşmazlığın temeli haksız fiil olarak değerlendirildiğinden, özel hastanelere karşı açılan davalarda dahi ticari faiz yerine yasal faiz uygulanması hukuka uygun kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir kişinin haksız fiil kaynaklı alacağına hangi faiz türünün uygulanacağı konusu doğrudan mülkiyet hakkı kapsamında kesin bir beklenti yaratmamaktadır.

Hukuka aykırı olduğu mahkeme kararıyla kesinleşen idari bir işlem nedeniyle uğradığınız zararların tazmin edilmesini idareden talep edebilirsiniz. Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri gidermekle yükümlüdür.

Mesleğinizi icra etmenizin zorunlu ön şartı olan sürücü belgenize haksız yere el konulması, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkınıza yönelik bir müdahale teşkil eder. Anayasa tarafından korunan mülkiyet hakkı sadece taşınır veya taşınmaz malları değil, aynı zamanda ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlığı hakkını da kapsamaktadır.