Mülkiyet Hakkı

Kamu görevine iade edilmenizin ardından ödenen geçmiş maaşlarınıza faiz işletilmemesi nedeniyle açtığınız davanın reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda daha önce belirlediği anayasal ilkeler çerçevesinde, sonradan ödenen aylıkların faizsiz olarak verilmesini anayasaya aykırı bulmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararı sonrasında, ek gösterge farklılığından kaynaklanan mağduriyetinizin giderilmesi için ilgili mahkemeler tarafından davanızın yeniden görülmesi gerekmektedir. Bu süreçte Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ve ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini tespit ettiğinden, bu kararın bir örneğini yargılamayı daha önce yapmış olan idare mahkemelerine ve bölge idare mahkemelerine gönderir.

Kamu kurumlarından olan alacaklarınızın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak tarafınıza ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, kamu makamlarından olan para alacaklarının enflasyon karşısında değer kaybetmesini bireylere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yükleyen bir durum olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarından olan alacakların enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle tespit ettiği mülkiyet hakkı ihlallerinde doğrudan tazminat ödenmesi yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesine karar vermektedir. İhlalin ve sonuçlarının bütünüyle giderilebilmesi için ilgili derece mahkemesinin yeniden yargılama işlemlerini başlatması ve hak ihlali sonucunu doğuran nedenleri ortadan kaldıracak şekilde yeni bir karar vermesi hedeflenmektedir.

Tapu siciline güvenerek satın aldığınız bir taşınmazın sonradan orman vasfında olduğu anlaşılarak tapusunun iptal edilmesi durumunda devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Devletin gözetimi altında tutulan tapu kayıtlarının hatalı oluşturulması ve bu hatalı kayıtların tedavül görmesine imkân tanınması nedeniyle mülkiyet hakkı kapsamında devletin sorumluluğu doğmaktadır.

Devletin size ait bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan doğrudan el atması sonucunda Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kesinlikle ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre idarenin kamulaştırma kanununda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği bu tür müdahaleler açıkça kanunilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Devletten olan alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlalini oluşturur. Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarından olan çeşitli para alacaklarının enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya bu şekilde ödenmesi durumunda, bu durumun kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Yaşadığınız her iki mağduriyet türü için hukuki süreçlerde birbirinden farklı telafi yöntemleri uygulanmaktadır. Taşınmazınıza kanuni usullere uyulmadan haksız yere el atılması nedeniyle oluşan ihlalin giderilmesi için mahkemeler genellikle yeniden yargılama yapılmasına gerek görmemekte, bunun yerine yaşadığınız üzüntü ve yıpranmanın karşılığı olarak doğrudan manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedirler.

Arabanızın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Mahkeme kararıyla aracınız üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edilmesi anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.