Mülkiyet Hakkı

İdarenin süregelen engellemeleri nedeniyle mülkünüze ulaşamadığınız hallerde tazminat davasının sadece süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğine karar vererek davanın yeniden görülmesini sağlar. Anayasa Mahkemesi, olayların sürekli devam ettiği durumlarda zararın başlama tarihini katı bir şekilde değerlendiren yerel mahkeme kararlarını anayasaya aykırı bulmakta ve mülk sahibinin yasal tazminat imkanlarından yararlanmasının zorlaştırılmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Bir davanın devam etmesi sebebiyle tapu kaydınıza konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi normal ve hukuka uygun kabul edilmemektedir. Mahkemeler tarafından verilen tedbir kararlarının hakkınızı sınırlandırması hususunda belirli ölçütler bulunmaktadır ve bu tedbirin ölçülülük ilkesi gereğince kapsamı ile süresi bakımından orantılı bir şekilde uygulanması şarttır.

Arazinize kamulaştırma yapılmaksızın el atılması karşılığında size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması veya uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hak edilen kamulaştırmasız el atma tazminatının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle uğradığınız mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için size doğrudan tazminat ödenmesi yerine dosyanızda yeniden yargılama yapılmasına karar verilecektir. Anayasa Mahkemesi, bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçlarını gidermek için yargılamanın yenilenmesinin yeterli bir giderim sağlayacağını kabul etmekte ve bu nedenle kişilerin ayrıca talep ettikleri maddi veya manevi tazminat isteklerini reddetmektedir.

Kendi paranızla satın aldığınız silahın mülkiyetinin, herhangi bir tazminat ödenmeksizin veya bir yakınınıza devretme imkânı tanınmaksızın doğrudan kamuya geçirilmesi mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin millî güvenliği ve kamu düzenini sağlamak amacıyla silah sahibi olmanızı engellemesi meşru bir amaca dayansa da, bu durum size telafisi imkânsız ve aşırı bir külfet yüklememelidir.

Arazinize kamulaştırma yapılmaksızın el atılması karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda, bu mağduriyetinizin giderilmesi için yeniden yargılama yoluna başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından ödenmesi gereken tazminat bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya değer kaybına uğratılarak ödenmesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Kapatılan kuruma ödediğiniz okul kayıt ücretinin terör örgütüyle bağlantınız olduğu gerekçesiyle size iade edilmemesi hukuka uygun değildir ve mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı olması, özel hukuk ilişkileri çerçevesinde yerine getirdikleri yükümlülüklerden doğan hukuken geçerli alacaklarının ödenmemesi için meşru bir gerekçe oluşturamaz.

Olağanüstü hâl tedbirleri kapsamında kapatılan kurumlardan alacağı olan ancak terör örgütüyle aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunan kişilere ödeme yapılmasını engelleyen kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir ve paranızı geri isteme hakkınız bulunmaktadır. İlgili düzenlemenin iptal kararında, devletin hileli veya muvazaalı işlemleri engellemek için yeterli araçlara sahip olduğu, ancak gerçek bir mal veya hizmet alımı ilişkisine dayanan geçerli bir alacağın sırf alacaklının örgüt bağlantısı sebebiyle ödenmemesinin bir hukuk devletinde meşru görülemeyeceği açıkça vurgulanmıştır.

Kamu kurumlarından olan para alacaklarının enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, devletten olan alacakların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesini veya bu şekilde erimiş hâlde ödenmesini, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi ve değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı çerçevesinde bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Yüksek mahkeme, devletin haksız el atma eylemleri karşısında vatandaşlara ödemekle yükümlü olduğu tazminatların uzun yargılama süreçleri boyunca enflasyon nedeniyle aşınmasını, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.