Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesi, tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali tespit ettiğinde, mağduriyetinizin giderilmesi için sadece yeniden yargılama yapılmasına karar verdiğinden, kurumdan ayrıca doğrudan bir tazminat ödenmesi söz konusu olmamaktadır. Yüksek mahkeme kararlarında, eksik ödenen bedelin telafi edilmesi ve güncel ekonomik verilere göre aradaki değer farkının kapatılmasının zaten yerel mahkemede yapılacak bu yeni yargılama süreci ile tam olarak mümkün olabileceğini belirtmektedir.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el atması ve bunun karşılığında size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hak edilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi veya bu şekilde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Evet, kamulaştırmasız el atma davalarında mahkemece hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, devletin vatandaşın arazisine bedelini ödemeden fiilen el koyması neticesinde açılan davalarda belirlenen tazminatların zaman içinde enflasyon karşısında erimesinin, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Mahkemenin koyduğu tedbirin çok uzun yıllar boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin anayasaya uygun ve ölçülü kabul edilebilmesi için uygulamanın kapsamı ve süresi bakımından orantılı olması gerekmektedir.

Eşyalarınızın müsadere edilmesine karşı kanun yollarına başvurma imkânınızın askıya alınarak bu kararın doğrudan infaz edilmesi, hukuki güvencelerden mahrum bırakıldığınız için anayasal haklarınıza aykırıdır. Müsadere kararlarının hukuka uygun olup olmadığını ileri sürebileceğiniz temyiz yolu gibi etkili başvuru mekanizmalarının işletilmemesi, mülkiyet hakkınıza yönelik keyfî müdahalelerin önünü açmaktadır.

Kamu kurumlarından olan alacağınızın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması veya bu şekilde değer kaybettirilerek ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, devletten olan çeşitli para alacaklarının enflasyon sebebiyle erimesiyle ilgili yaptığı değerlendirmelerde, bu durumun kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ihlalinin tespit edildiği durumlarda ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını yeterli bir giderim yöntemi olarak gördüğünden ayrıca tazminat taleplerini reddetmektedir. Kamu kurumlarından olan alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması sebebiyle ortaya çıkan mağduriyetinizin giderilmesi için, ihlal kararının gönderildiği yerel mahkemelerin yeniden yargılama işlemlerini başlatması gerekmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuruda hakkınızın ihlal edildiğine dair bir karar alabilmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma tazminatlarının enflasyon karşısında değer kaybına uğratılmasını kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yükleyen bir durum olarak değerlendirmektedir.

Açtığınız kamulaştırmasız el atma davalarında aleyhinize mahkeme masraflarına ve karşı tarafın vekâlet ücretine hükmedilmesi mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, idarenin taşınmazınıza el atması nedeniyle açmak zorunda kaldığınız bu tür davalarda söz konusu masrafların sizin üzerinize bırakılmasının Anayasa'nın sözüne uygun olmadığına karar vermiştir.

Bir taşınmaz veya malvarlığı üzerindeki tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir tedbirin ölçülü kabul edilebilmesi için hem kapsamı hem de süresi bakımından orantılı bir şekilde uygulanması gerekmektedir.