Mülkiyet Hakkı

İdarenin başvuru sürelerini katı ve aşırı şekilci bir biçimde yorumlayarak talebinizi reddetmesi, anayasal güvence altında olan haklarınızı ihlal eden bir uygulama olarak kabul edilmektedir. İlgili yargı kararlarında da vurgulandığı üzere, zarar konusu olayın âdeta her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını varsayan ve Zarar Tespit Komisyonu başvuru süresini buna göre hesaplayan idari yaklaşım son derece haksızdır.

Mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde Anayasa Mahkemesi doğrudan size bir parasal ödeme yapılmasına hükmetmek yerine, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla genellikle ilgili yerel mahkemede davanın yeniden görülmesine karar vermektedir. İlgili yargı merciine dosyanız gönderildiğinde, bu makamların yapması gereken temel iş yeniden yargılama işlemlerini ivedilikle başlatmak ve Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere tam olarak uygun biçimde yeni bir karar tesis etmektir.

Mülkünüze devam eden bir müdahale yüzünden ulaşamıyorsanız, komisyona başvuru süreniz mülkünüze yönelik bu müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zararı doğuran olay için kesin ve tek bir tarih belirlemek mümkün değildir.

Mülkünüze uzun süre ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden ihlallerde zarar tespit komisyonuna başvuru süresinin, müdahalenin sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğinden, kanunda belirtilen başvuru sürelerinin katı bir şekilde yorumlanması sizin tazminat imkanından yararlanmanızı zorlaştıracaktır.

Mülkünüze ulaşamamanızdan kaynaklanan hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, mahkeme genellikle doğrudan tazminat ödenmesi yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesine karar vermektedir. İlgili anayasal ilkelere göre, idari başvurunuzun süresinde incelenmemesi nedeniyle ortaya çıkan mülkiyet hakkı ihlalinin giderilmesinde en temel yöntem, dosyanın ilgili yargı mercilerine gönderilerek kusurlu işlemlerin düzeltilmesidir.

Sürekli devam eden müdahalelerde zararın tazmini için yapılacak başvurularda sürenin, tarlanıza giriş engelinizin tamamen ortadan kalktığı tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut bir tek tarih belirlenmesi mümkün değildir.

Mülkünüze sürekli olarak ulaşamamanız gibi devam eden müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve tek bir tarih belirlenemeyeceğinden, komisyona başvuru süresinin katı bir şekilde yorumlanması mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızı ihlal eder. Süregelen müdahalelerde başvuru sürelerinin müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir.

Evinize veya arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan zararların tazmini için idareye yaptığınız başvurunun sadece süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi hukuka aykırıdır ve bu durumda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, süregelen ve devam eden müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğini açıkça vurgulamaktadır.

Terör olayları veya güvenlik gerekçesiyle mülke ulaşılamaması gibi kesintisiz devam eden durumlarda idarenin başvurunuzu sırf süreyi geçirdiğiniz gerekçesiyle reddetmesi hukuka aykırı kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize girememeniz gibi süregelen müdahalelerde zarar doğuran olay için kesin ve tek bir tarih belirlenemeyeceğinden kanunda öngörülen başvuru süresinin ancak müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir.

Kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Devlet tarafından arazinize el atılması veya kamulaştırma yapılması sonucunda size ödenmesine hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında erimesi, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için anayasal güvencelere aykırı görülmektedir.