Manevi Tazminat

Arazinize usulsüz şekilde el konulması nedeniyle hak ihlali tespit edildiğinde, genellikle yeniden yargılama yapılması yerine doğrudan etkin giderim yolu olarak tazminat ödenmesine karar verilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma vakalarında ihlalin sonuçlarının ve mağduriyetin bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için eski hale getirme kuralı çerçevesinde bir değerlendirme yapmaktadır.

Haberleşme hakkınızın ihlal edildiği tespit edilse dahi, bu ihlalden dolayı her durumda doğrudan manevi tazminat almanız mümkün olmayabilmektedir. Yüksek mahkeme kararlarına göre, temel hak ihlallerinde asıl amaç ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılmasıdır ve bu doğrultuda öncelikli olarak eski hâle getirme kuralı işletilmektedir.

Anayasa Mahkemesi, avukat mektubunun cezaevi idaresi tarafından haksız şekilde engellenmesi durumunda hak ihlali kararı verse de, kural olarak sadece yeniden yargılama kararı verilmesini yeterli bir giderim kabul ettiğinden ayrıca manevi tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Yüksek mahkemenin bu konudaki yerleşik uygulamasına göre, başvuruda tespit edilen hak ihlalinin ve bu ihlalin doğurduğu olumsuz sonuçların bütünüyle ortadan kaldırılması için kararın ilgili infaz hâkimliğine gönderilerek hukuki sürecin yenilenmesi gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan incelemeler sonucunda temel hak ve özgürlüklerinizin ihlal edildiğine karar verildiğinde, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle ilgili yerel mahkemede yeniden yargılama yapılmasına hükmedilir. Mektubunuzun haksız yere alıkonulması nedeniyle haberleşme hürriyetinizin ihlal edildiği tespit edildiğinde, mahkeme dosyanın ihlali gidermek üzere ilgili mercilere gönderilmesini sağlar.

Mahkeme kararına rağmen çocuğunuzla kişisel ilişki kurmanızın engellenmesi ve kamu makamlarının bu duruma karşı fiilen hayata geçirilecek uygun ve caydırıcı tedbirleri almaması durumunda manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, anne veya baba tarafından diğer eşe tanınan görüşme haklarının hukuka aykırı şekilde engellendiği olaylarda, yargısal mercilerin bu engellemeleri gidermemesini aile hayatına saygı hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.

Bebeğinizdeki engelin veya anomalinin gebelik takibi sırasında doktor tarafından fark edilememesi durumunda, tıbbi ihmal iddiasıyla açacağınız davada tazminat alıp alamayacağınız olayın özelliklerine ve bilirkişi raporlarına göre şekillenmektedir. Mahkemeler bu tür uyuşmazlıklarda öncelikle doktorun özen borcu kapsamında hareket edip etmediğini ve gebelik sırasındaki ultrason muayenelerinde söz konusu rahatsızlığın saptanmasının tıbben mümkün olup olmadığını değerlendirmektedir.

Hekiminizin bebeğinizin anne karnındaki sağlık durumunu teşhis ederek sizi bu konuda aydınlatması yasal bir yükümlülük olup, anomaliyi tespit edip size bildirmemesi tazminat sorumluluğu doğurabilmektedir. Yargı kararlarına göre, bebeğin gelişim kusurlarının ebeveynlere zamanında bildirilmesi ailenin en temel haklarından biridir ve bu durumun hastaya aktarılmaması doktor açısından bir eksiklik olarak değerlendirilir.

İdarenin olayda ağır bir hizmet kusurunun veya ihmalinin bulunduğunun sonradan ortaya çıkması hâlinde, daha önce kanun kapsamında maddi zararınız karşılansa bile manevi tazminat talebiyle dava açabilmeniz mümkündür. Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun uyarınca valilik komisyonları ile sulhname imzalayarak bir ödeme almış olmanız, idarenin olaydaki asli kusurunun sonradan öğrenildiği durumlarda kusur sorumluluğuna dayalı olarak manevi tazminat istemenize mutlak bir engel teşkil etmemektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği tespit edilirse, doğrudan tazminat ödenmesi yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verilir. Ortaya konulan hukuki içtihatlara göre, tespit edilen hak ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların tam anlamıyla giderilebilmesi için yeniden yargılama mekanizmasının işletilmesinde büyük bir hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktadır.

Banka hesabınızda bulunan tutar üzerine konulan uzun süreli bloke nedeniyle yaşanan hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması hukuki bir yarar sağlamayacağından, etkin giderim yolu olarak size manevi tazminat ödenmesine karar verilir. Anayasa Mahkemesi, bu tür başvurularda ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi adına eski hâle getirme kuralı çerçevesinde başvurucuya manevi zararları karşılığında belirli bir miktarda ödeme yapılmasına hükmetmektedir.