Manevi Tazminat

Beraat kararı almanızın ardından haksız yere uygulanan tutuklama veya gözaltı gibi koruma tedbirleri nedeniyle açtığınız davada çok düşük bir miktar ödenmesi kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı bağlamında bir ihlal anlamına gelmektedir. Ağır ceza mahkemelerinin tazminat miktarını belirlerken elbette belli bir takdir yetkisi bulunmaktadır ancak hükmedilen tutarın somut olayın şartlarına ve Anayasa Mahkemesinin benzer davalarda verdiği tazminat miktarlarına göre kayda değer ölçüde düşük olmaması gerekmektedir.

Haksız yere gözaltında kaldığınız veya tutuklandığınız süreler için açtığınız davada hükmedilen tazminat miktarının çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar alan kişilerin uğradıkları haksız koruma tedbirleri neticesinde açtıkları davalarda mahkemelerin tazminat için takdir yetkisi bulunsa da verilecek miktar meydana gelen ihlalle orantısız veya önemsiz bir tutar olamaz.

Beraatle sonuçlanan ceza yargılaması sürecinde maruz kaldığınız haksız gözaltı ve tutuklama tedbirleri nedeniyle açtığınız davada hükmedilen tutarın yetersiz olması durumunda Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemelerin tazminat miktarını belirlerken somut olayın şartlarına göre takdir yetkisi bulunsa da, meydana gelen ihlalle orantılı olmayan önemsiz miktarda bir ödemeye hükmedilmesi kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlaline yol açmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından savunma hakkınızın kısıtlandığı tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için kural olarak tazminat yerine yeniden yargılama yapılmasına karar verilir. Bu tür durumlarda ihlalin doğrudan mahkeme kararından ve sürecin usulüne uygun işletilmemesinden kaynaklandığı kabul edilir.

Haksız yere gözaltında kaldığınız veya tutuklandığınız durumlarda beraat etmeniz üzerine açtığınız davada hükmedilen tazminat miktarı yetersizse, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda mahkemelerce verilen tazminat miktarının kendi belirlediği standartlara veya benzer davalarda hükmedilen tutarlara göre kayda değer ölçüde düşük olup olmadığını detaylıca incelemektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmiş olması, doğrudan tazminat alacağınız anlamına gelmemekte olup tazminat taleplerinizin karara bağlanabilmesi için bazı hukuki ve usuli şartların yerine getirilmesi aranmaktadır. Özellikle iddia ettiğiniz maddi zararlara ilişkin olarak mahkemeye somut bilgi ve belgeler sunmanız gerekmektedir, aksi takdirde maddi zararınızı ispatlayamadığınız gerekçesiyle tazminat talebiniz doğrudan reddedilecektir.

Hakkınızda anayasal bir ihlal tespiti yapıldığı tarihte eğer cezaevinden tahliye olmuşsanız ve yeniden yargılama yapılması fiilen anlamsız hale gelmişse, uğradığınız zararın telafisi için size manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Şikayetinizin esası hakkında zamanında karar verilmeyerek temel haklarınızın güvencesiz bırakılması nedeniyle yaşadığınız mağduriyetin sadece ihlal kararıyla giderilemeyeceği durumlarda mahkemeler maddi veya manevi bir karşılık belirleyebilir.

Yargılama süreci boyunca maruz kaldığınız orantısız tedbirler nedeniyle aile bütünlüğünüzün zarar görmesi durumunda, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak manevi tazminat talep etme imkânınız bulunmaktadır. Mahkemelerin, eşinizi ziyaret etmeniz için talep ettiğiniz izinleri yeterli ve geçerli bir hukuki gerekçe sunmadan sürekli olarak reddetmesi, ailenizle bir arada olma hakkınıza yönelik oldukça ağır bir müdahale oluşturur.

Mülakatta başarısız sayılmanıza dair işlemin mahkeme tarafından iptal edilmesi, size doğrudan o kadroya atanma veya geriye dönük mali haklarınızı talep etme hakkı vermemektedir. Yargı mercileri tarafından verilen iptal kararları, kural olarak sadece hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen mülakatın ortadan kaldırılmasına ve idarenin usulüne uygun yeni bir mülakat yapmasına olanak tanır.

Mülakatın iptal edilmesine yönelik verilen mahkeme kararları size doğrudan atanma hakkı vermediği için, geçmişe dönük maaş veya özlük haklarınızı maddi tazminat olarak talep etmeniz kural olarak mümkün değildir. İptal kararları, idareye sadece hukuka uygun yeni bir düzenleme yaparak sizi usulüne uygun şekilde yeniden mülakata alma yükümlülüğü getirir.