Manevi Tazminat

Şüpheli ölüm olaylarında devletin, olayın tüm boyutlarını aydınlatacak ve sorumluları tespit edecek nitelikte etkili bir ceza soruşturması yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır. Soruşturma makamlarının resen harekete geçerek kamera kayıtları gibi kritik delilleri zamanında ve uzmanlar aracılığıyla incelememesi, tanık ifadelerindeki çelişkileri gidermemesi hukuka aykırıdır.

Anayasa Mahkemesi tarafından yargılama sürecindeki eksik incelemeler nedeniyle hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, öncelikli olarak bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanızın yeniden yargılama yapılarak tekrar görülmesine hükmedilir. Mahkeme, yargılamanın adil olmaktan çıkmasına neden olan eksiklikleri, örneğin alınmamış olan sağlık kurulu raporlarını veya bilirkişi incelemelerini tamamlamak üzere dosyayı ilgili derece mahkemesine geri gönderir.

Hukuka aykırı ve ölçüsüz şekilde uygulanan yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle ailenizden ayrı kalmanız ve özel hayatınızın zarar görmesi durumunda, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için hukuki yollara başvurarak manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Mahkemelerin, ailevi ve mesleki bağlarınızı dikkate almadan, eksik veya soyut gerekçelerle uzun yıllar boyunca uyguladığı bu tür kısıtlamalar Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Gösteri yürüyüşüne katıldığınız için somut bir eyleminiz kanıtlanmadan propaganda suçundan ceza almanız durumunda, Anayasa ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ihlal edilmiş sayılır. Anayasa Mahkemesi böyle bir ihlal tespit ettiğinde, ilk olarak ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla ilgili yerel mahkemeden yeniden yargılama yapılmasını talep etme hakkınız doğar.

Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda, uğradığınız hak ihlalinin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız tazminat ödenmesi yerine yeniden yargılama yapılması için ilgili mahkemeye gönderilir. Yaşam hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlali tespit edildiğinde, asıl amaç idarenin sorumluluğunun idari yargı mercilerince usulüne uygun bir biçimde yeniden değerlendirilmesini sağlamaktır.

Haksız yere tutuklandıktan sonra beraat ettiğinizde açtığınız tazminat davasında size ödenmesine karar verilen tutarın, yaşadığınız mağduriyetle orantısız derecede düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkınızı kullanabilirsiniz. Yargı mercilerinin tazminat miktarını belirlerken olayın şartlarına göre belli bir takdir yetkisi bulunsa da, hükmedilen rakamın meydana gelen ihlalle orantılı olmayan, son derece yetersiz ve önemsiz bir miktar olması anayasal güvence altındaki haklarınıza aykırılık oluşturur.

Devletin, cezaevinde tutulan ve gözetimi altında olan kişilerin yaşam hakkını koruma yükümlülüğü bulunmaktadır ve kronik rahatsızlığı olan mahpusların ilaçlara erişiminin engellenmesi sonucunda meydana gelen ölümlerde devletin sorumluluğu doğar. Ceza infaz kurumuna kabul edilen bir mahpusun, yanında getirdiği ve hayati öneme sahip olan ilaçları sırf yanında reçetesi bulunmadığı gerekçesiyle elinden alınıp kendisine verilmemesi ve bu ihmal sonucunda kişinin hayatını kaybetmesi, yaşam hakkının ciddi bir ihlali anlamına gelir.

Cezaevi yetkililerinin mahpusların zorunlu ilaçlarını temin etmemesi sonucunda meydana gelen ölümlerde, mahkemenin eksik incelemeyle ve sadece varsayımlara dayanarak kamu görevlilerini beraat ettirmesi yasalara ve anayasal haklara aykırıdır. Devletin yetkili kurumları, cezaevine giren kişilerin sağlık durumlarını takip etmek ve hayati öneme sahip ilaçların kesintisiz olarak kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür.

Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlaline uğradığınız tespit edildiğinde, ihlalin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için öncelikle ilgili savcılık tarafından yeniden soruşturma işlemlerinin başlatılmasına karar verilmektedir. Bu karar doğrultusunda, daha önce verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kaldırılarak olayın aydınlatılması için eksik bırakılan tıbbi ve hukuki incelemeler yeniden yapılır.

Evet, haksız tutuklama sonrasında beraat edip açtığınız tazminat davasında size ödenen tutar çok düşük kalırsa kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, beraatle sonuçlanan yargılamalardan sonra açılan tazminat davalarında hükmedilen manevi tazminat miktarının somut olayın koşullarına göre yetersiz olup olmadığını incelemektedir.