Manevi Tazminat

İdarenin taşınmazınıza kamulaştırma yapmadan el atması neticesinde kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda gecikmeli ödemelerin veya eksik hesaplamaların kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Ceza infaz kurumundaki barınma koşullarınızın uygunsuzluğu nedeniyle yaptığınız şikayetin incelenmeden reddedilmesi, temel haklarınızın ihlali niteliğindedir. İlgili kanunlara göre hükümlü ve tutukluların barındırılmaları, yatırılmaları veya beslenmeleri gibi temel yaşamsal faaliyetlere ilişkin şikayetleri incelemek ve karara bağlamak doğrudan infaz hâkimliği makamının görevleri arasında yer almaktadır.

Cezaevindeki barınma şartlarınızın kötülüğüyle ilgili şikayetlerinizin mahkeme tarafından esasa girilmeden reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine başvurarak manevi tazminat kazanma hakkınız bulunmaktadır. İnfaz hakimliğinin, koğuş kalabalıklığı veya yerde yatma zorunluluğu gibi çok temel insani itirazlarınızı yetkisi dâhilinde olmadığı veya bir kurul kararı bulunmadığı gibi gerekçelerle incelemeden reddetmesi, sizin hak arama özgürlüğünüzü elinizden alır.

Ceza infaz kurumundaki uygunsuz barınma koşullarınıza dair şikayetlerinizin infaz hakimliğince hiçbir araştırma yapılmadan reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde lehinize manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Mahkemenin, kalabalık koğuşlar ve yerde yatma gibi iddialarınızı hiç incelememesi ve size asgari güvenceleri içeren pratikte işleyen bir hukuk yolu sunmaması hak ihlali olarak kabul edilmektedir.

Ceza infaz kurumunda tutulurken hayatını kaybeden yakınınızın ölümünde idarenin veya görevli personelin ihmali olduğunu düşünüyorsanız devletten maddi ve manevi zararlarınızın karşılanmasını talep edebilirsiniz. Devletin yetki alanı içinde özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin yaşamlarını koruma, olası riskleri engelleme ve tıbbi tedavilerine özen gösterme gibi önemli bir pozitif yükümlülük görevi bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, yargılama devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağın tahsil edilememesi nedeniyle tespit ettiği hak ihlallerinde genellikle doğrudan tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Mahkeme, bu tür ihlallerin ve yaratmış olduğu olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesini yeterli bir giderim yolu olarak kabul etmektedir.

Gazetede yer alan gerçeğe aykırı ve itibarınızı zedeleyen haberlere karşı yaptığınız düzeltme ve cevap talebinin haksız yere reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, basında yer alan haberlerin kişilerin onuruna dokunması veya gerçeğe aykırı olması durumunda gönderilen tekzip metinlerinin yayımlanmamasını hak ihlali olarak değerlendirebilmektedir.

Devletin taşınmazınıza hiçbir yasal kamulaştırma işlemi yapmadan el atması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın açık bir ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza bedelini ödemeden ve yasal usullere uymadan fiilen el koyması kamulaştırmasız el atma olarak değerlendirilmektedir.

Yakınınızın cinayet dosyasının yıllarca sürmesi ve mahkemenin bir türlü sonuçlanmaması, anayasal bir güvence olan yaşam hakkının usul boyutu yönünden bir ihlal yaratabilecektir. Kasten öldürme gibi ağır olaylarda soruşturma makamları ve mahkemeler, maddi gerçeği aydınlatabilmek ve sorumluların cezalandırılmasını sağlamak adına yargılamaları makul bir süratle yürütmekle yükümlüdür.

Kardeşinizin katilinin yıllar sonra bulunup cezalandırılması durumunda dahi, mahkeme sürecinin makul olmayan bir şekilde çok uzun sürmesi nedeniyle devletten tazminat talep etmeniz mümkündür. Bir kasten öldürme olayında ceza muhakemesi sürecinin makul ivedilikle yapılmaması, olay yeri incelemesi veya moleküler genetik tespitler yapılsa da esaslı delillerin çok geç değerlendirilmesi, devletin anayasal bir görevi olan yaşam hakkı güvencesini zedeleyen durumlardır.