Manevi Tazminat

Yaşadığınız patlama olayı ile sonrasında meydana gelen kalıcı işitme kaybı gibi ağır rahatsızlıklarınız arasında hukuki bir bağlantı olduğunu ispatlamak için, olayın hemen öncesindeki ve sonrasındaki sağlık durumunuzu gösteren resmî kurum kayıtlarına ve doktor raporlarına dayanmanız gerekmektedir. İdareye karşı açtığınız davada manevi tazminata hükmedilebilmesi için idarenin eylemi veya sorumlu olduğu riskler ile ortaya çıkan zararlı sonuç arasında mutlaka bir illiyet bağı bulunmalıdır.

Bir siyasetçiye yönelttiğiniz sert eleştiriler nedeniyle hakkınızda tazminat davası açılması durumunda, mahkemelerin söz konusu ifadelerinizi ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmesi olasıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, siyasi kimliğe sahip kişilerin sade bir vatandaşa kıyasla kendilerine yöneltilen eleştirilere çok daha fazla hoşgörü göstermesi beklenmektedir.

Ağır eleştirileriniz sebebiyle aleyhinize hükmedilen tazminat kararının Anayasa Mahkemesi tarafından ifade özgürlüğünün ihlali olarak tespit edilmesi hâlinde, bu ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için davanız yeniden incelenmek üzere alt derece mahkemesine gönderilmektedir. Anayasa Mahkemesi, davanızı karara bağlayan mahkemelerin ilgili ve yeterli bir gerekçe sunmadan aleyhinize orantısız bir müdahalede bulunduğunu saptarsa, kararın bir örneğini yeniden yargılama yapılması amacıyla kararı veren ilk derece mahkemesine iletir.

Evet, taşınmazınıza resmi bir kamulaştırma işlemi yapılmadan el atılması durumunda Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin bir taşınmaza el atabilmesi için öncelikle Anayasa'nın ilgili maddelerinde ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen usullere sıkı sıkıya uyması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi bu tür başvurularda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini tespit ederse, duruma göre ihlalin sonuçlarını gidermek için manevi tazminat ödenmesine ve yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkemenin uygulamalarına göre, taşınmazınıza hukuka aykırı şekilde el atılması şikayeti yönünden eski hale getirme kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvuruculara net miktarlar üzerinden manevi tazminat ödenmesine hükmedilmektedir.

Evet, haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle size ödenen tazminat miktarının çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemeler tazminat miktarını belirlerken takdir yetkisine sahip olsa da verilen tutar uğradığınız ihlalle orantısız derecede komik veya önemsiz bir miktar olamaz.

Meydana gelen terör saldırısı gibi olaylarda devletin kusuru bulunmasa dahi ortaya çıkan zararların idare tarafından tazmin edilmesi mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin kişilerin yaşamını koruma yükümlülüğü bulunmakla birlikte, her türlü potansiyel tehdidin gerçekleşmesini önlemesi kamu makamları üzerinde aşırı bir yük oluşturabileceği için her zaman beklenemez.

Yaşadığınız bu hukuka aykırı süreç neticesinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız hâlinde, ihlalin tespitiyle birlikte yeniden yargılama yapılmasına ve lehinize manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Duruşma esnasında iletişim sistemlerindeki teknik arızalar nedeniyle savunma hakkınızın kısıtlanması ve sizin yokluğunuzda, delillerinizin tartışılmadan karar verilmesi adil yargılanma standartlarına aykırıdır.

Ceza davanız devam ederken haksız gözaltı veya tutuklama gibi koruma tedbirleri nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açmanız hukuken mümkündür. Yargıtay içtihatlarına göre, kanunda belirtilen bazı tazminat nedenleri konusunda karar verilebilmesi için asıl ceza davasının esasıyla ilgili kesin bir hüküm verilmesi zorunlu değildir.

Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zararlardan doğan tazminat davalarının kural olarak ilgili idare aleyhine açılması gerekmektedir. Eğer haksız fiili gerçekleştiren kişiye karşı doğrudan adli yargıda şahsi bir dava açarsanız, mahkeme davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verebilecektir.