Manevi Tazminat

Açtığınız davanın istinaf aşamasında süre aşımı gibi haksız ve öngörülemez bir usul gerekçesiyle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal kararı alabilirsiniz ancak kural olarak doğrudan manevi tazminat alamazsınız. Mahkeme, idare tarafından size sadece maaş ödemesi yapıldığı gün uygulamanın öğrenildiğinin varsayılmasını ve bu tarihten itibaren dava süresinin başlatılmasını aşırı şekilci bularak hak ihlali kararı verecektir.

MEBBİS sistemine işlenen çalışma yasağının kanuni bir dayanağı olmaksızın sadece bir genelge ile uygulanmış olması anayasal hak ihlali yarattığından, yargılamanın yenilenmesi yoluyla bu yasağın kaldırılmasını ve manevi zararlarınızın tazmin edilmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, mesleğinizi yapmanızı engelleyen ve özel hayatınıza ciddi şekilde etki eden bu tür iptal işlemlerinin idari bir düzenlemeyle yapılamayacağı tespit edilmiştir.

Cenaze ve taziye törenine katılımınızın haksız ve ölçüsüz bir gerekçeyle engellendiği durumlarda yapacağınız bireysel başvuru neticesinde Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali tespiti yapılırsa tarafınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Olayın üzerinden uzun bir süre geçmesi ve vefat eden yakınınızın taziye törenine katılma imkânınızın fiilen ortadan kalkmış olması durumunda, tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından belgenizin haksız yere pasife alınması nedeniyle verilen ihlal kararlarında temel çözüm yöntemi, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla ilgili idare mahkemelerinde yeniden yargılama sürecinin başlatılmasıdır. Mahkeme, idarenin tesis ettiği ve derece mahkemelerince hukuka uygun bulunan bu ret işleminin özel hayata saygı hakkı bağlamında anayasaya aykırı olduğunu tespit ettiğinde, yargı mercilerinden önceki hatalı kararlarını ortadan kaldırarak anayasal ilkelere uygun yeni bir karar vermelerini talep etmektedir.

Ceza infaz kurumunda bulunurken yakınınızın cenaze veya taziye törenine hukuka aykırı gerekçelerle katılmanıza izin verilmemesi durumunda manevi tazminat talep etme hakkınız doğabilmektedir. İdare veya yargısal makamlar tarafından talebinizin makul ve ikna edici olmayan, örneğin soyut güvenlik endişeleri veya yetersiz salgın tedbirleri gibi gerekçelerle reddedilmesi anayasal haklarınızı zedeler.

Evet, mahkemenin davanızı esastan incelemeksizin reddetmesi anayasal güvence altında olan mahkemeye erişim hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle statüye geçiş işlemlerinin iptal edilmesi üzerine açılan davalarda, mahkemelerin doğrudan ret kararı vermek yerine uyuşmazlığı incelemeye yetkili olağanüstü hâl işlemleri inceleme komisyonuna yönlendirmesi gerekirdi.

Evet, ceza infaz kurumunda süreli yayınlara erişim hakkınızın haksız bir şekilde engellenmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda tarafınıza manevi tazminat ödenebilir. Mahpusların ücretini kendilerinin karşıladığı süreli yayınlara erişiminin idare tarafından ilgili ve yeterli bir gerekçe olmaksızın, örneğin yalnızca tedarikçi firmada bulunmadığı için reddedilmesi, kişinin haber ve fikir alma hürriyetini engellediğinden anayasal bir hakkın ihlali olarak değerlendirilir.

Anayasa Mahkemesi tarafından yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ailenin elde edeceği en temel hukuki sonuç olayın tüm sorumlularının tespit edilmesi amacıyla yeniden soruşturma başlatılmasıdır. Yüksek mahkeme, ceza infaz kurumu görevlilerinin ihmali neticesinde gerçekleşen intihar olaylarında takipsizlik kararı verilmesini hukuka aykırı bularak dosyanın ilgili başsavcılığa geri gönderilmesine hükmetmektedir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, maruz kaldığınız fiziksel şiddet ve sonrasında yürütülen eksik soruşturma nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının hem maddi hem de usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilebilir. Bu ihlalin tespit edilmesi durumunda, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle oluşan mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikle tarafınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilir.

Terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları nedeniyle evinizi terk etmek zorunda kalarak yaşadığınız yoğun stres ve kaygı gibi durumlarda devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yaşadığınız yerleşim yerinde meydana gelen şiddet olayları, kazılan hendekler ve kurulan barikatlar yüzünden geçici de olsa evinizden uzaklaşmanız ailevi ve iktisadi düzeninizi bozduğu için olağan dışı bir zarar doğurmaktadır.