Manevi Tazminat

Haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle açtığınız davada hükmedilen tazminatın yetersiz olması durumunda kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla hak arama yoluna gidebilirsiniz. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında açılan tazminat davalarında ağır ceza mahkemesinin takdir yetkisi bulunsa da verilen miktarın meydana gelen mağduriyetle orantısız olmaması ve emsal kararlara göre kayda değer ölçüde düşük kalmaması gerekmektedir.

Evinizde gerçekleştirilen arama işleminin mahremiyetinizi ihlal ettiği iddiasıyla yaptığınız başvuru, aramanın kanuni ölçüler içinde yapılıp yapılmadığına bakılarak değerlendirilir ve ölçüsüz bir işlem yoksa tazminat talebinizin reddedilmesi hukuka aykırı bulunmaz. Arama işlemi değerlendirilirken işlemin istihbarat bilgisine veya mahkeme kararına dayanarak suç delili elde etme amacıyla yapılıp yapılmadığı, ne kadar sürdüğü ve katılan personel sayısı dikkate alınmaktadır.

Mahkemelerin, verilen mahkûmiyet hükümlerinde eylemin şiddete nasıl yol açtığını ve hangi zorunlu toplumsal ihtiyaca karşılık geldiğini ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya koymaması, anayasal hakların ihlali sonucunu doğurur. Bir kimsenin kullandığı sembolün veya giydiği kıyafetin propaganda suçu olarak nitelendirilebilmesi için, yargı merciinin somut olayın koşullarında bu eylemin kişileri terör suçlarının işlenmesine teşvik ettiğini ikna edici bir biçimde açıklaması gerekir.

Anayasa Mahkemesi tarafından temel bir hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikle dosyanızın yerel mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama yapılması sağlanır. Yeniden yargılama sürecinde, ihlale neden olan eski kararın sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması ve Anayasa Mahkemesinin belirlediği ilkeler ve gerekçeler ışığında hukuka uygun yeni bir karar verilmesi amaçlanır.

Pandemi dönemi gibi olağanüstü süreçlerde dahi eşinizle asgari düzeyde iletişim kurmanızın hukuka aykırı şekilde engellenmesi durumunda, ailenizden koparılmanızdan doğan mağduriyetiniz için manevi tazminat kazanma imkânınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, aynı ceza infaz kurumunda veya farklı cezaevlerinde bulunan eşlerin açık ve öngörülebilir kanuni bir dayanak olmaksızın sadece idari talimatlarla iletişimlerinin kesilmesini net bir hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından etkili başvuru hakkının ihlal edildiği tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kural olarak yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, tespit edilen eksikliklerin ve ihlal nedenlerinin giderilmesi amacıyla dosyanın kararı veren idare mahkemesine gönderilmesini hukuki bir zorunluluk olarak görmektedir.

Kamuoyunca tanınan kişilerin sıradan vatandaşlara kıyasla daha geniş bir eleştiri sınırına katlanması gerektiği doğru olsa da, bu kural hiçbir bağlamı olmayan ağır küfürlere katlanmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Demokratik bir toplumda ifade özgürlüğü, kırıcı veya rahatsız edici sözleri kapsayacak kadar geniş yorumlanabilir ve üslubun parçası olan kaba ifadeler koruma altına alınabilir.

KHK ile ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararıyla görevine iade edilen kamu görevlilerinin yaşadıkları süreç nedeniyle idareye karşı manevi tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. Geçmişte yürürlükte olan bir yasal düzenleme nedeniyle göreve iade edilenlerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacakları öngörülmüştü ve mahkemeler bu maddeye dayanarak tazminat taleplerini reddetmekteydi.

Tazminat davasının mahkeme tarafından uyuşmazlığın esasına girilmeden ve kişisel durumunuza özgü bir değerlendirme yapılmadan doğrudan kanun hükmü gerekçe gösterilerek reddedilmesi durumunda ihlal iddiasıyla bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Dava hakkını kullanan bireyin asıl amacı uyuşmazlık konusu ettiği talebinin esasıyla ilgili olarak davanın sonunda bir karar elde edebilmek olup, mahkemelerin esaslı iddiaları incelemeden karar vermesi anayasal hakların ihlali anlamına gelmektedir.

İdarenin kendi hatası nedeniyle iptal edilen bir sınav sonucunda hak kaybına uğramanız ve büronuzun kapatılması durumunda uğradığınız zararların giderilmesi için idareye karşı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sınav kılavuzu ile soru kitapçığı arasındaki çelişkili ifadeler gibi tamamen idareden kaynaklanan hatalar yüzünden sınavın genel olarak iptal edilmesi, idarenin bir hizmet kusuru olarak değerlendirilebilir.