Manevi Tazminat

Cezaevi idaresinin verdiği disiplin cezasına karşı yaptığınız itirazda mahkemenin sunduğunuz delilleri toplamadan veya incelemeden karar vermesi, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, disiplin cezasına itiraz sürecinde mahkemelerin cezaevi tutanaklarını tek geçerli belge kabul edip şikayetçinin lehindeki kamera kayıtları gibi delilleri değerlendirmemesi hukuka aykırıdır.

Kamulaştırma bedelinizin değer kaybetmesi sebebiyle verilen hak ihlali kararının ardından, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için ayrıca bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine kural olarak hükmedilmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için ilgili derece mahkemesine dosyanın gönderilip orada yeniden yargılama yapılması hukuki bir zorunluluk olarak değerlendirilmektedir.

Düzenlemek istediğiniz yürüyüşün hıfzıssıhha kurulu kararına dayanılarak engellenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı kapsamında bir ihlal olarak kabul edilmekte olup, bu durumda manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. İdarenin kanuni yetkisi olmaksızın, sadece bulaşıcı ve salgın hastalıkların yayılmasını önlemek gerekçesiyle tüm toplantı ve etkinlikleri yasaklaması, temel hakların sınırlandırılmasında aranan kanunilik ölçütünü karşılamamaktadır.

Salgın hastalık gerekçesiyle yürüyüşünüzün idare tarafından genel bir yasaklama kararına dayanılarak tamamen engellenmesi, toplanma hakkınıza yönelik kanuni dayanağı olmayan bir müdahaledir. İdarenin bu tür yasaklamaları yaparken dayandığı İl İdaresi Kanunu, idareye yalnızca kamu düzeni veya güvenliğinin ciddi şekilde bozulduğu durumlarda müdahale yetkisi tanımakta olup kamu sağlığının korunması amacıyla genel bir yasaklama yetkisi vermemektedir.

Hukuka aykırı bir idari kararla yürüyüşünüzün engellenmesi durumunda Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali tespiti yapılarak tarafınıza manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Engellenen yürüyüş veya etkinliğin gerçekleştirilmesi planlanan tarihin üzerinden zaman geçmiş olması ve etkinliğin o günkü özel anlamını yitirmesi sebebiyle, olayda tespit edilen ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak adına yeniden yargılama yapılması bu tür durumlarda somut ve hukuki bir yarar sağlamayacaktır.

Gözaltında geçirdiğiniz sürelerin hapis cezanızdan indirilmemesi sebebiyle ceza infaz kurumunda haksız yere fazladan kalmanız durumunda, bu ihlal tespitiyle birlikte manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı organlarının mecburiyeti olan indirim işlemini yapmayarak hapiste kalma sürenizin uzamasına neden olması, hürriyetinizden hukuka aykırı şekilde yoksun bırakılmanız anlamına gelir.

Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında hürriyeti kısıtlayıcı koruma tedbirlerine karşı başvuru imkânlarından yararlandırılmayan kişilerin devletten maddi ve manevi zararlarını talep etme hakkı bulunmaktadır. İlgili Yargıtay içtihatlarına göre, yakalanması veya tutuklanması yakınlarına bildirilmeyen ya da tutuklama işlemine karşı kanunda öngörülen itiraz haklarından faydalandırılmayan kişilerin açtığı tazminat davalarında, asıl ceza davasının sonucunun beklenmesine gerek yoktur.

Hukuka aykırı şekilde ev hapsinde tutulduğunuz tespit edilirse, bu süreçte yaşadığınız sıkıntılar ve özgürlüğünüzün kısıtlanması nedeniyle devletten manevi tazminat almanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi, meşru amaç ortaya konulmadan ve yetersiz gerekçelerle uygulanan konutu terk etmeme tedbirinin özgürlük ve güvenlik hakkını ihlal ettiğine hükmetmektedir.

Haksız yere konutu terk etmeme adli kontrol tedbirine maruz kaldıktan sonra beraat etmeniz durumunda, size ödenen tazminat miktarı yetersiz ise Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Somut bir olayda, bir kişi hakkında aylarca uygulanan bu tedbir sonrasında beraat kararı verilmiş ve açılan tazminat davasında derece mahkemeleri tarafından oldukça düşük bir manevi tazminata hükmedilmiştir.

Beraat kararı almanız halinde, yargılama sürecinde maruz kaldığınız konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbiri için devletten maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Geçmişte yasal düzenlemelerde bu tedbir tazminat talep edilebilecek koruma tedbirleri arasında açıkça sayılmadığı için mahkemeler tazminat taleplerini reddedebilmekteydi.