Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararları sonrasında mağduriyetin giderilmesi için asıl yapılması gereken işlem, ilgili idare mahkemesinde yeniden yargılama sürecinin başlatılmasıdır. Askeri üniversite kurumlarından devredilen profesörlere uygulanan hatalı ek gösterge rakamı nedeniyle mülkiyet hakkı ile bağlantılı ayrımcılık yasağının ihlal edildiği tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması tamamen yargılamanın yenilenmesi ile mümkün olmaktadır.

Yaşadığınız bu haksız süreç nedeniyle yeniden yargılama yapılarak mağduriyetiniz giderileceği için ayrıca manevi tazminat talebiniz mahkemelerce kabul edilmeyecektir. Anayasa Mahkemesi, askeri üniversiteden devredilen profesörlere uygulanan düşük ek gösterge işlemlerinde ayrımcılık yasağı ihlali tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için asıl ve en etkili yöntemin yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.

İdarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle ailenizden ayrı kalmak zorunda bırakılmanız sonucunda yaşadığınız manevi zararların giderilmesi amacıyla açacağınız tam yargı davası yoluyla manevi tazminat alabilmeniz mümkündür. Yargılama makamlarının iptal edilen bir idari işlemin muhataplarında her zaman bir zarara neden olmayabileceğini belirtmesi genel bir kural olsa da olayın kendine özgü koşulları içinde işlem nedeniyle kişinin itibarına ve manevi bütünlüğüne zarar verildiğinin açık olduğu durumlarda bu zararın karşılanması gerekir.

İdarenin haksız işlemi nedeniyle ailenizden ayrı kalmanızın doğurduğu sonuçlar açıkça ortadayken mahkemelerin manevi tazminat talebinizi kategorik olarak reddetmesi anayasal haklarınızı ihlal edebilir. Hukuka aykırılığı yargı kararıyla sabit olan bir sınır dışı işlemi neticesinde eşinizden ve çocuğunuzdan uzun süre ayrı kalmak zorunda bırakılmanız özel ve aile hayatınıza yapılmış haksız bir müdahale niteliği taşır.

Arazinize kamulaştırma işlemi yapılmaksızın el atılması, Anayasa Mahkemesi kararlarına göre mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Yüksek mahkeme bu tür müdahalelerin Anayasa'ya ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerinde belirtilen usullere uymadığını açıkça belirtmektedir.

Tahliye taleplerinizin değerlendirilmemesi veya tutukluluğa itiraz sonuçlarının size tebliğ edilmemesi gibi kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılmamanız durumunda, asıl ceza davanızın kesinleşmesini beklemeden maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, tutuklama işlemine karşı başvuru imkanlarından mahrum bırakılan kişiler devletten zararlarının giderilmesini isteyebilirler.

Anayasa Mahkemesi tarafından itirazlarınızın gerekçesiz reddedilmesi sebebiyle hak ihlali kararı verilse de, bu ihlalin giderimi için genellikle manevi tazminat ödenmesine hükmedilmemektedir. Yüksek mahkeme, mahkeme kararlarında iddialarınızın karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkı ihlali tespit ettiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun yöntemin ilgili mahkeme tarafından yeniden yargılama yapılması olduğunu kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, enflasyon nedeniyle değer kaybına uğrayan tazminat alacaklarında ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkeme, tespit edilen mülkiyet hakkı ihlalinin telafi edilebilmesi için dosyayı ilgili derece mahkemesine göndererek yargılama işlemlerinin yeniden başlatılmasını ve ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesini istemektedir.

İnfaz hakimliğine yaptığınız şikayetin yeterli ve ilgili bir gerekçe sunulmadan reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal kararı alabilir ve maddi boyutlu bir telafi hakkı kazanabilirsiniz. Mahkemeler, size verilen cezanın ceza infaz kurumundaki güvenliği nasıl bozduğunu somut bir şekilde açıklamadan sadece idarenin tutanaklarına dayanarak karar veremezler.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el atması, mülkiyet hakkınızın hukuka aykırı şekilde ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bu tür bir müdahale Anayasa'da ve ilgili Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen resmi usullere uymadığı için kanunilik ilkesine tamamen aykırı kabul edilmektedir.