Manevi Tazminat

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, idare mahkemeleri kararıyla geçmişe dönük olarak tanınan ancak enflasyon karşısında erimiş olan alacaklarınız için mülkiyet hakkı ihlali kararı vererek lehinize maddi ve manevi tazminata hükmedebilmektedir. Mahkeme, idare tarafından yapılan ödemelerin, uzun yıllar süren yüksek enflasyon nedeniyle değerinin neredeyse tamamen kaybolduğunu tespit ettiğinde, başvurucuların alacaklarının gerçek değerinden mahrum bırakılmasını haksız bulmaktadır.

Ülkenizdeki yasal belirsizlik ve hukuka aykırı kısıtlamalar nedeniyle yurt dışına gitmek zorunda kalmanız ile yaptığınız masraflar arasında nedensellik bağı bulunuyorsa, bu harcamalarınızın ve yaşadığınız manevi zararın devlet tarafından tazmin edilmesi mümkündür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, hamileliğin sonlandırılmasına yönelik hakkın kullanılmasının engellenmesi veya hukuki öngörülemezlik nedeniyle yurt dışında özel kliniklerde yapılan tıbbi işlemler, ulaşım ve konaklama giderleri gibi masrafların maddi tazminat kapsamında talep edilebileceğini kabul etmektedir.

Ulusal mahkemelerin hakaret davalarında hükmettikleri manevi tazminat miktarlarının, kişinin şöhretine verilen zararla ve davalının mali kaynaklarıyla makul bir orantı içinde olması gerekmektedir. Mahkemelerin, davalının ekonomik sıkıntılarını veya ödeme gücünü dikkate almadan, oldukça yüksek ve öngörülemez miktarlarda tazminatlara hükmetmesi ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı bir etki yaratma riski taşır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, haksız ve orantısız bir müdahale sonucunda ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğine karar verirse, ödemek zorunda kaldığınız fahiş para cezasının tarafınıza iade edilmesine hükmedebilmektedir. İhlal kararı verilmesi halinde Mahkeme, başvuranın ihlalden önceki durumuna mümkün olduğunca geri döndürülmesi amacıyla ödenen meblağın maddi tazminat olarak geri verilmesine karar verebilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, başvuranın vefat etmesi durumunda yasal mirasçı sıfatını taşıyan kişilerin meşru bir menfaati olduğunu kanıtlamaları şartıyla davayı devam ettirebilmelerine olanak tanımaktadır. Bu kararda da belirtildiği üzere, asıl başvuranın vefatı sonrasında mirasçısının davayı devralma talebi, mahkemenin elindeki belgeler ve yerleşik içtihatları doğrultusunda geçerli kabul edilmiştir.

İtibarınızı zedeleyen videoların internette yayılması nedeniyle sözleşmelerinizin iptal edilmesi sonucunda uğradığınız maddi kaybın devlet tarafından karşılanmasını talep edebilmeniz için, bu zarar ile idarenin eylemi arasında kesin bir nedensellik bağı kurmanız gerekmektedir. İnternette arama yapıldığında karşınıza çıkan asılsız haberler veya görüntüler yüzünden işinizin bozulduğunu iddia etseniz bile, müvekkillerinizin sözleşmeleri sırf bu video yüzünden iptal ettiğini kesin ve şüpheye yer bırakmayacak delillerle kanıtlamalısınız.

Cinsel yöneliminiz nedeniyle şiddete maruz kalmanıza rağmen yetkili makamların bu saldırıdaki ayrımcı saiki yeterince soruşturmaması ve failleri buna uygun şekilde cezalandırmaması durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurabilirsiniz. Mahkeme, bireylerin cinsel yönelimlerine yönelik önyargılardan kaynaklanan şiddet eylemlerinin devletler tarafından sıradan bir suç gibi değerlendirilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır.

Aday olmanızın haksız şekilde engellenmesi nedeniyle yaşandığını iddia ettiğiniz olası maaş farkı gibi maddi zararları talep edebilmeniz için, tespit edilen ihlal ile iddia edilen zarar arasında doğrudan bir nedensellik bağının bulunması şarttır ancak seçim süreçlerinde bu bağın kurulması mümkün görülmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kişinin aday olması halinde kesinlikle o göreve seçileceğinin ve bahsi geçen maaşı alacağının hiçbir garantisi olmadığı gerekçesiyle, seçimlere katılamamaktan doğan bu tür varsayımsal maddi tazminat taleplerini reddetmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, mağduriyetin giderilmesi için en uygun yol yargılamanın yenilenmesini talep etmektir. Mahkeme, avukata erişim hakkının kısıtlanması ve bu kısıtlama altında elde edilen beyanların mahkumiyette kullanılması nedeniyle bir ihlal tespit ettiğinde, başvuranın uğradığı haksızlığın telafisi için davanın yeniden görülmesini önermektedir.

Evet, devlet görevlilerinden gördüğünüz şiddete ilişkin yürütülen soruşturmanın aşırı uzun sürmesi ve nihayetinde etkisiz bir şekilde kapatılması nedeniyle yaşadığınız hayal kırıklığı ve manevi acı için tazminat talep edebilirsiniz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, devletin kişilere karşı uygulanan kötü muamele iddialarını aydınlatma ve sorumluları tespit etme konusundaki başarısızlığının, mağdurlar üzerinde ciddi bir sıkıntı ve çaresizlik hissi yarattığını kabul etmektedir.