Mal Rejimi

Eşinizin kişisel malı niteliğindeki evine kendi gelirinizle yaptığınız ciddi tadilat ve yenileme masrafları için katkılarınızı geri istemeniz hukuki bir hak olarak kanunlarımızda güvence altına alınmıştır. Bir eş, diğer eşe ait olan herhangi bir malın edinilmesine veya iyileştirilmesine herhangi bir maddi karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda meydana gelen değer artışı üzerinden oranlanarak değer artış payı talep edebilmektedir.

Eşinize ait bir malın alınmasına veya borcunun ödenmesine kendi kişisel malınız olan altınlarınızı vererek yaptığınız bu katkı karşılığında, tasfiye sırasında değer artış payı alacağı talep etme hakkınız mevcuttur. Düğünde kadına takılan ziynet eşyaları hukuken kadının kişisel malı sayılmaktadır ve bu mallarla diğer eşin malvarlığına karşılıksız bir katkıda bulunulduğunda yasal bir alacak doğmaktadır.

Eşinizin kişisel malı niteliğindeki şirketine kendi kişisel veya edinilmiş malvarlığınızdan karşılıksız olarak yaptığınız bu finansal destekler, mal rejiminin tasfiyesinde değer artış payı alacağı olarak talep edilebilecek tutarlar arasındadır. Bir eşin diğerine ait bir malın iyileştirilmesine veya borçlarının ödenmesine uygun bir karşılık almadan yaptığı yardımlar mal rejiminin güvencesi altındadır.

Katkıda bulunduğunuz malvarlığının yasal mal rejimi kapsamında değer artış payı hesaplanırken kural olarak davanın açıldığı tarihteki değil, mal rejiminin tasfiye anı olarak hukuken kabul edilen tasfiye davası karar tarihine en yakın olan sürüm değeri esas alınarak hesaplama yapılmaktadır. Yani yargılama sürecinin uzaması veya bilirkişi incelemelerinin vakit alması nedeniyle ev fiyatlarında yaşanabilecek enflasyonist dalgalanmalar kural olarak sizi mağdur etmeyecek, mahkeme veya atayacağı uzman bilirkişi tarafından evin güncel piyasa koşullarındaki değeri tespit edilerek sizin katkı oranınız bu yeni değer üzerinden parasal bir karşılığa dönüştürülecektir.

Mal rejiminin tasfiyesinden doğan her türlü alacak davasında süre sınırı uygulamada oldukça hayati bir yer tutmakta olup, Yargıtay'ın güncel ve istikrarlı içtihatlarına göre evliliğin boşanma veya ölüm nedeniyle sona ermesi hallerinde kural olarak on yıllık zamanaşımı süresi uygulanmaktadır. Dolayısıyla, boşanma kararınızın mahkemece kesinleştirilmesinin üzerinden henüz altı yıl geçmiş olması sebebiyle, eşinizin arsasına yaptığınız esaslı katkılardan doğan haklarınızı talep edebilmeniz için yasal sürenizin henüz dolmadığı hukuken değerlendirilmektedir.

Eşinizin iş yerinde evlilik yükümlülüğünü aşan bir boyutta ve ücret almadan çalışmanız durumunda emeğinizin karşılığını değer artış payı alacağı olarak rahatlıkla talep edebilirsiniz. Bu tür durumlarda yapılan bedensel katkının bir iş görme sözleşmesi kapsamındaki asli edim niteliğinde olması ve sadece ufak tefek veya ara sıra yapılan yardımlardan ibaret olmaması özellikle gerekmektedir.

Tapusu üçüncü bir kişiye, yani örneğinizdeki gibi kayınpederinize ait olan bir malvarlığına yaptığınız doğrudan katkılar kural olarak aile hukuku kapsamındaki değer artış payı davasına maalesef konu edilemez. Ancak bu yasal kısıtlama harcadığınız parayı tamamen kaybettiğiniz anlamına gelmez, çünkü malik olan üçüncü kişinin malvarlığında sizin katkınızla haklı bir sebep olmaksızın bariz bir artış meydana gelmiştir.

Eşinizin borcu nedeniyle oturduğunuz eve haciz gelmesi durumunda, tapu sizin üzerinize olmasa bile evin aile konutu niteliği taşıması sebebiyle haczin kaldırılması için şikayet yoluna başvurabilirsiniz. Yargı kararlarına göre, aile konutu güvencesinden yararlanan bir taşınmazın haczedilmesi sadece borçluyu değil, o evde yaşayan tüm aile bireylerini doğrudan etkilemektedir.

Evinizin icra yoluyla satılması tehlikesi karşısında, borçlu siz olmasanız dahi aile konutu güvencesine dayanarak mahkemeye başvurabilir ve ailenizin barınma hakkını korumaya yönelik hukuki yolları işletebilirsiniz. İlgili yasal düzenlemelerin temel amacı, borçlunun haline münasip evinin haczedilmesini önleyerek ailenin asgari yaşam şartlarını güvence altına almaktır.

İcra mahkemesinin, sırf icra takibinin borçlusu veya taşınmazın maliki olmadığınız gerekçesiyle aile konutu korumasına yönelik şikayetinizi reddetmesi anayasal güvencelere uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Yüksek mahkeme kararlarında vurgulandığı üzere, eşlerin mutluluğu ve çocukların geleceği için bir güvence olan aile konutundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hakları doğrudan etkilenen diğer aile bireylerinin de yargısal yollara başvurma hakkı bulunmaktadır.