Maddi Tazminat

Haksız yere uygulanan koruma tedbirleri nedeniyle maddi tazminat alabilmeniz için, uğradığınız zararın söz konusu haksız tutulma işlemiyle doğrudan bağlantılı olması ve bu illiyet bağının açıkça kanıtlanması gerekmektedir. Maddi zarar, kişinin mevcut mal varlığı ile eğer o tutuklama veya gözaltı işlemi hiç yaşanmasaydı mal varlığının bulunacağı durum arasındaki farkı ifade etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için öncelikli olarak davanızın yeniden görülmesine karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, idari veya yargısal süreçlerdeki hatalı yorumlar nedeniyle temel haklarınızın zedelendiğini belirlediğinde, hukuki yarar ilkesi gereğince dosyanızı ilgili derece mahkemesine geri gönderir.

Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için genellikle yeniden yargılama yapmak yerine doğrudan tazminat ödenmesine karar vermektedir. Karara konu olan güncel bir olayda, başvurucu ihlalin tespitiyle birlikte hem yeniden yargılama yapılmasını hem de maddi ve manevi tazminat ödenmesini talep etmiştir.

Uzun süren tedbir uygulamaları nedeniyle uğranılan hak ihlallerinde, kişilerin uğradıklarını iddia ettikleri maddi zararlara ilişkin olarak mahkemeye yeterli bilgi ve belge sunmaları şartıyla maddi tazminat taleplerinin karşılanması mümkündür. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbirin uzun sürmesine bağlı olarak doğan mağduriyetlerde eski hâle getirme kuralı çerçevesinde öncelikle manevi zararların karşılığı olarak belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar vermektedir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde size doğrudan maddi veya manevi bir ödeme yapmak yerine genellikle ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmetmektedir. Yüksek mahkeme, kamulaştırmasız el atma tazminatınızın değer kaybına uğratılması nedeniyle tespit edilen hak ihlalinin giderilmesi için en uygun yolun yargılamanın ilgili yerel mahkeme tarafından yeniden yapılması olduğunu kabul etmektedir.

Enflasyon farkından dolayı mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, yüksek mahkeme doğrudan size nakdi bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine karar vermek yerine kural olarak davanın yeniden görülmesine hükmetmektedir. Bu tür uyuşmazlıklarda temel amaç, tespit edilen anayasal hak ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların hukuk sisteminden tamamen silinmesini sağlamaktır.

Arabanızdaki uzun süreli tedbir kararı yüzünden uğradığınızı iddia ettiğiniz maddi zararı mahkemeden alabilmeniz için mutlaka bu zararı ispatlayacak yeterli bilgi ve belgeleri mahkemeye sunmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkının ihlal edildiği durumlarda manevi tazminata hükmedilebilse de, maddi tazminat taleplerinin kabul edilebilmesi doğrudan sizin sunacağınız delillere bağlıdır.

Cezaevinde haksız yere fazladan kalmanıza neden olan mahsup talebinizin reddi işlemi için Anayasa Mahkemesine başvurduğunuzda, mahkeme hak ihlali kararı vererek size tazminat ödenmesine hükmedebilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, yargı makamlarının gerekli indirimi yapmaması nedeniyle hürriyetinizden daha uzun süre yoksun kaldığınızı tespit ederse kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ihlali kararı vermektedir.

Açtığınız alacak davası sırasında yürürlüğe giren ve sonrasında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanuni düzenleme nedeniyle mağduriyet yaşamanız hâlinde mahkemelerce davanızın yeniden görülmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, kanuni düzenleme nedeniyle başvurucuların iddialarının esasına ilişkin bir inceleme yapılmamış olmasını hak ihlali olarak değerlendirmekte ve bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmektedir.

Uğradığınızı iddia ettiğiniz maddi zararlarınızın Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan karşılanabilmesi için bu zararları gösteren yeterli bilgi ve belgeleri eksiksiz bir biçimde mahkemeye sunmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit etse dahi, talep edilen maddi tazminat miktarlarını doğrudan ödemeye karar vermeden önce zararın somut delillerle ispat edilip edilmediğine bakmaktadır.