Kamu Yararı

Sadece kullanılan günlük veya argo bir tabire dayanılarak verilen bir ceza her zaman hukuka uygun kabul edilmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, paylaşılan mesajın yalnızca biçimine değil, hangi bağlamda yazıldığına ve ne amaçladığına da bakılması gerektiğini ifade etmektedir.

Hakkınızdaki iddiaların ve delillerin gizli tutularak size bildirilmemesi, sınır dışı edilme sürecinde sahip olduğunuz usul güvencelerini ihlal edebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, yasal olarak ikamet eden bir yabancının sınır dışı edilmesi kararı alınırken, kişinin ulusal güvenlik için neden tehdit oluşturduğuna dair temel olgusal unsurlar hakkında bilgilendirilmesi gerekmektedir.

İdare mahkemesinin hakkınızdaki gizli istihbarat raporlarını incelememesi ve bu raporların size verilmemesi, hukuki hak arama hürriyetinize yönelik ciddi bir müdahale anlamına gelebilir. Yabancıların sınır dışı edilmesi süreçlerinde, istihbarat kurumlarının hazırladığı raporlar ulusal güvenlik gerekçesiyle gizli tutulsa bile, bu durum size karşı keyfi bir işlem yapılabileceği anlamına gelmez.

Bir avukatın hapishanedeki müvekkilinin gördüğü kötü muameleyi basına açıklaması nedeniyle meslekten men edilmesi, ifade özgürlüğünün ihlali olarak değerlendirilebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, avukatların müvekkillerinin haklarını koruma ve kamuoyunu ilgilendiren önemli konularda açıklama yapma hakkına sahip olduğunu belirtmektedir.

Şüphelendiğiniz hapishane görevlilerinin isimlerini basına vermeniz, doğrudan haklı bir gerekçeye veya müvekkil beyanına dayanıyorsa, sırf masumiyet karinesini ihlal ettiğiniz iddiasıyla en ağır disiplin cezalarına çarptırılmanız orantısız bir müdahale olarak görülebilir. Kamu görevlilerinin ve özellikle hapishane personelinin, şikâyet mekanizmalarına ve eleştirilere karşı daha tahammüllü olması beklenir.

Bir kamu görevlisi veya yargı mensubu olmanız nedeniyle, özellikle yolsuzluk iddiaları gibi yüksek kamu yararı taşıyan konularda eleştirilere karşı daha fazla hoşgörü göstermeniz beklenebilir. Mahkemeler bu tür durumlarda, sizin itibarınızın korunması hakkı ile medyanın kamuoyunu bilgilendirme görevi ve kamu yararı arasında hassas bir denge kurmak zorundadır.

Uzun yıllar boyunca devletin bilgisi ve hoşgörüsü dâhilinde iş amacıyla aralıksız olarak kullandığınız bir arazi üzerinde tapu sahibi olmasanız dahi mülkiyet hakkınız kapsamında korunabilecek meşru bir menfaatiniz bulunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mülkiyet kavramının sadece resmi tapu kayıtlarıyla sınırlı olmadığını, belli koşullar altında uzun süreli fiili kullanımın da bu kapsamda değerlendirilebileceğini kabul etmektedir.

Herhangi bir idari karar veya yasal tebligat olmadan arazinizdeki çitlerin veya yapıların aniden yıkılması hukuka uygun bir müdahale olarak değerlendirilemez. Bir devletin kamu yararı taşıyan büyük çaplı bir kentsel dönüşüm veya yatırım projesi yürütüyor olması, o projenin uygulanması sırasında mevcut yasaları ve arazide bulunan kişilerin yasal haklarını göz ardı edebileceği anlamına gelmez.

İdare mahkemelerinin bilgi edinme taleplerini reddederken, sadece ilgili bakanlığın çıkardığı kısıtlayıcı bir genelgeye veya gizlilik listesine atıf yapıp talebin kamu yararı boyutunu hiç tartışmaması Sözleşme standartlarına aykırıdır. Mahkemeler, idarenin işlemlerini denetlerken ulusal güvenliğin korunması ile demokratik toplumda sivil toplum örgütlerinin şeffaflık sağlama rolü arasında adil bir denge kurmakla yükümlüdür.

Bir siyasetçinin açtığı hakaret davasında, mahkemelerin sizin ifade özgürlüğünüz ile siyasetçinin kendi hakları yerine onun aile bireylerinin itibarını tartarak size ceza vermesi adil bir yaklaşım değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, siyasetçinin ailesini siyasi çıkar ve popülarite elde etmek amacıyla bilerek kamuoyunun önüne çıkarması durumunda, bu siyasi yöntemin eleştirilmesinin meşru bir kamu yararı taşıdığını vurgulamaktadır.