Kamu Yararı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kamu görevlilerinin açıklanamayan servetlerine el konulmasını yolsuzlukla mücadele ve kamu görevinde dürüstlüğün sağlanması amacıyla orantılı bir müdahale olarak değerlendirmekte ve mülkiyet hakkının ihlali olarak görmemektedir. Mahkeme, bu tür bir müdahalenin hukuka uygun, öngörülebilir ve meşru bir amaca hizmet ettiğini vurgulamaktadır.

Siyasetçilerin eylemlerini ve açıklamalarını kamuoyunu yakından ilgilendiren bir tartışma bağlamında aptalca olarak nitelendirmeniz, doğrudan hakaret değil koruma altındaki kişisel bir kanaat ve ifade olarak kabul edilir. Mahkemeler, gazetecilik ve ifade özgürlüğünün doğası gereği bir miktar abartı, kışkırtıcılık ve sert söylemler barındırabileceğini kabul etmektedir.

Mahkemelerin, mülkiyetinize müdahale niteliği taşıyan el koyma kararlarını onaylarken mutlaka durumunuzu detaylıca incelemesi ve kararı yeterli bir şekilde gerekçelendirmesi gerekmektedir. İlgili uyuşmazlıklarda yerel makamların uyguladığı yaptırımın genel kamu yararı ile bireyin temel hakları arasında adil bir denge kurup kurmadığı dikkatle tartılmalıdır.

Arazilerinizi belirli bir kanuni düzenleme sebebiyle uzun süre kullanamamanız, o arazilerin mülkiyetinin sizden tamamen alındığı ve kamulaştırma yapıldığı anlamına gelmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, geleneksel kullanıma dayalı özel hukuk hakları kapsamındaki otlatma haklarının uzun yıllar engellenmesini bir mülkiyetten yoksun bırakma olarak değil, mülkiyetin kullanımının kontrolü olarak değerlendirmiştir.

Resmi adınızı, yıllardır kullanıyor ve benimsiyor olsanız dahi, tamamen uydurma veya yasal mevzuatın aradığı yaygınlık şartlarını taşımayan bir isimle değiştirme talebiniz reddedilebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, isim değiştirme taleplerinde devletlerin geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır.

Ailevi nedenlerle veya ebeveyninizden uzaklaşmak amacıyla isminizi değiştirmek istemeniz geçerli bir neden olarak görülebilse de, bu durum size kanunlarda aranan şartları taşımayan herhangi bir ismi seçme konusunda mutlak bir hak vermemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne gelen bir uyuşmazlıkta, babasıyla olan bağlarını koparmak ve geçmişini geride bırakmak isteyen bir başvurucunun, kanunların aradığı yaygın bir isim olma şartını sağlamayan özel bir ismi alma talebinin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur.

Hayır, televizyon kanalları sadece reyting artırmak ve eğlence amacıyla sıradan kişilerin görüntülerini onların izni olmadan yayınlayamazlar, zira bu durum basın özgürlüğünün koruması altındaki kamu yararı taşıyan bir tartışma olarak değerlendirilmez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, sıradan vatandaşların bir komedi gösterisi sırasındaki tartışmalarının izinsiz olarak yayınlanmasının, toplumu ilgilendiren herhangi bir meselenin aydınlatılmasına katkı sağlamadığını belirtmektedir.

Devletin devam eden uyuşmazlıkları etkilemek amacıyla geriye dönük yasalar çıkararak mahkeme süreçlerine müdahale etmesi kural olarak adil yargılanma hakkının ihlalidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, devletin üstün bir kamu yararı olmaksızın, sadece belirli kişilerin atamalarını iptal etmek veya aleyhe olan bir davayı kazanılmaz hale getirmek için geriye dönük yasa çıkarmasını hukukun üstünlüğü ilkesine aykırı bulmaktadır.

Yargılama sürecinizde yurt dışına çıkış yasağı konulması ve bu yasağın iş bulma gerekçesiyle kaldırılmaması, kural olarak seyahat özgürlüğünün ihlali anlamına gelmeyebilir. Mahkemeler, kişinin yargılamadan kaçma şüphesi bulunup bulunmadığını, geçmişteki davranışlarını ve suçun niteliğini dikkate alarak bu tür kısıtlamalar getirebilir.

Bir gazetenin sizin hakkınızda yaptığı yayının itibarınızı zedelediği iddiasıyla açacağınız davayı kazanıp kazanamayacağınız, haberin şiddete teşvik edip etmediğine ve kamu yararı taşıyıp taşımadığına bağlıdır. Mahkemeler bu tür uyuşmazlıklarda ifade özgürlüğü ile özel hayata saygı hakkı arasında bir denge kurmak zorundadır.