Kamu Yararı

Görevden uzaklaştırılıp sonrasında işine iade edilen bir kamu görevlisine geriye dönük maaşlarının faizsiz olarak ödenmesi anayasal anlamda mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda faiz tahakkuk ettirilmemesinin birey üzerinde şahsi olarak aşırı bir külfet oluşturduğunu değerlendirmektedir.

Kamu görevine iade edilmeniz üzerine tarafınıza toplu olarak ödenen geçmiş dönem aylıklarınızın faizsiz ödenmesi sebebiyle değer kaybına uğraması durumunda Anayasanın otuz beşinci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, daha önce verdiği emsal kararlarda da belirttiği üzere, kamu görevlisine sonradan ödenen aylıkların faizsiz olarak verilmesinin mülkiyet hakkının korunması ile müdahalenin kamu yararı amacı arasında olması gereken adil dengeyi bozduğunu açıkça ifade etmektedir.

İmar uygulaması sonucunda yola cepheli değerli taşınmazınızın yerine yola cephesi olmayan daha düşük değerli bir yer verilmesi durumunda, uğradığınız değer kaybının tazmini için idareye karşı tam yargı davası açarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sağlıklı bir şehirleşme amacıyla belediyeler tarafından yapılan imar işlemleri mülkiyete müdahale oluştursa da bunun kamu yararı taşıdığı kabul edilmektedir.

Kamu makamlarından olan para alacaklarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, devlet kurumlarından alınacak çeşitli paraların zamanında ödenmeyerek enflasyon karşısında eritilmesinin bireylere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Görevden uzaklaştırma sonrası göreve iade edildiğinizde, geçmişe dönük olarak size topluca ödenen aylıklarınıza faiz işletilmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sonradan ödenen maaşların faizsiz olarak verilmesi kişiye aşırı bir külfet yüklemekte ve kamu yararı ile bireyin hakları arasındaki adil dengeyi kişi aleyhine bozmaktadır.

Arazinizin eğiminin belirli bir oranın üzerinde olması ve maki bitki örtüsüyle kaplı bulunması sebebiyle orman sayılarak tapunuzun iptal edilmesi durumunda, size hiçbir orantılı ödeme yapılmaması mülkiyet hakkınıza yönelik ölçüsüz bir müdahale oluşturabilir. İlgili kanunlar uyarınca orman ve toprak muhafaza karakteri taşıyan alanların devletleştirilmesi ve Maliye Hazinesi adına tescil edilmesi kamu yararı taşıyan yasal bir işlem olsa da, bu durum sizin zarara uğramanızın göz ardı edilebileceği anlamına gelmez.

Mahkemelerin yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirinin devamına karar verirken sizin yurt dışındaki ailevi, kişisel ve mesleki bağlarınızı mutlaka dikkate alması ve kamu yararı ile bireysel menfaatleriniz arasında adil bir denge kurması gerekmektedir. Uzun yıllardır ailenizle birlikte başka bir ülkede yerleşik olmanız, eşinizin bakıma muhtaç derecede hasta olması ve çocuklarınızın varlığı gibi durumlar, mahkemeler tarafından somut ve ikna edici gerekçelerle değerlendirilmek zorundadır.

Görevden uzaklaştırıldıktan sonra iade edilmeniz üzerine tarafınıza topluca ödenen geriye dönük maaşlarınız için faiz talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda, sonradan ödenen aylıkların faizsiz olarak verilmesinin kişiye şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Hakkınızda terör örgütüne üyelik veya irtibat iddiasıyla açılmış bir dava ya da mahkûmiyet kararı bulunması, kapatılan eğitim kurumlarına yaptığınız geçerli ödemelerin iade edilmesine yasal olarak engel teşkil etmemelidir. Anayasa Mahkemesi, daha önce çıkarılan kanunlarda yer alan ve kişinin terör örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olması durumunda alacaklarının ödenmemesini öngören kuralı iptal etmiştir.

Saat 22.00'den sonra alkollü içecek satışını yasaklayan kanunlara dayanılarak kesilen ceza kamu yararı amacı taşısa da yargılama sürecindeki usuli eksiklikler sebebiyle anayasal haklarınıza aykırı hâle gelebilmektedir. Kanun koyucunun gece saatlerinde alkol tüketimini kontrollü ve güvenli bir şekilde sağlamak amacıyla getirdiği bu yasak kural olarak meşru bir amaca dayanmakta olup bu kapsamda kesilen cezalar mal varlığınızda eksilmeye yol açtığı için kamu yararı ile mülkiyet hakkı çerçevesinde incelenmektedir.