İnsan Hakları

Davanıza müdahil olan bir kurumun sunduğu dilekçenin size iletilmemesi ve bu belge üzerinde görüş bildirme fırsatınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı çerçevesinde korunan temel ilkelere aykırılık teşkil eder. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mahkemeye sunulan her türlü görüşün veya belgenin, davaya taraf olan kişilere iletilmesini ve bu kişilerin söz konusu belgeler üzerinde yorum yapabilmesini zorunlu bir hak olarak kabul etmektedir.

Yargılandığınız davada sizinle birlikte suçlanan bir kişinin ceza indirimi almak amacıyla aleyhinize ifade vermesi ve mahkûmiyetinizin büyük ölçüde bu ifadeye dayanması, tek başına adil yargılanma hakkı ihlali anlamına gelmez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ceza indiriminden yararlanan bir sanığın verdiği ifadenin mahkemeler tarafından dikkatlice incelenmesi ve mantıksal bir çerçeveye oturtulması durumunda karara esas alınabileceğini belirtmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kural olarak ulusal mahkemelerin delilleri nasıl değerlendirdiğine veya hangi delilin kabul edilebilir olduğuna doğrudan müdahale etmez. Mahkemenin temel görevi, davanın esasına girip suçlu olup olmadığınıza karar vermek değil, aleyhinize yürütülen yargılamanın bir bütün olarak adil yargılanma hakkı standartlarına uygun olup olmadığını denetlemektir.

Yerel mahkemelerin, davanızı Avrupa Adalet Divanı'na taşıma talebinizi hiçbir gerekçe sunmadan reddetmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, sözleşme doğrudan ulusal mahkemelerin bir davayı ön karar için uluslararası bir mercie gönderme hakkını güvence altına almasa da, bu yöndeki bir talebin keyfi olarak ve gerekçesiz reddedilmesi yargılamanın adilliğini zedeleyebilmektedir.

Hayır, polisin internet ortamında belirli bir suç şüphesi üzerine sahte profil kullanarak pasif bir şekilde sizinle iletişime geçmesi doğrudan bir tuzak veya kışkırtma olarak kabul edilmez. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, çevrimiçi sohbet odaları gibi belirli ve sınırlandırılmış sanal alanlarda çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarının araştırılması amacıyla gizli soruşturma işlemleri yürütülmesini hukuka uygun bulmaktadır.

Polisin internet ortamında sahte bir profille sizinle gerçekleştirdiği özel yazışmaların kayıtları, kolluk kuvvetlerinin operasyon sırasında yasal sınırları aşmamış olması kaydıyla mahkemede aleyhinize delil olarak kullanılabilir. Ulusal mahkemelerin bu delilleri kabul etmeden önce, söz konusu eylemin bir tuzak veya hukuka aykırı bir kışkırtma olup olmadığını kapsamlı bir usul denetimi çerçevesinde inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır.

İşvereniniz tarafından ileri sürülen ve işten çıkarılmanıza temel oluşturan iddialara ilişkin kanıtların mahkeme tarafından toplanmaması ve size sunulmaması adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, iş sözleşmesinin feshine ilişkin davalarda esasa bakan hâkimlerin, işverenin dayandığı gerekçenin doğruluğu ve gerçekliğine dair bilgi ve belgeleri toplamamış olmasını sorunlu bulmaktadır.

Doğrudan yanıt: İhraç kararının bozulmasından sonra kurulların verdiği ikinci ihraç kararına karşı itiraz yolunun kapatılması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu tür durumlarda, disiplin kurulunun üst mahkemenin bağlayıcı talimatlarına uyup uymadığını denetleyecek bir yargısal mekanizmanın bulunmamasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Daha önce aleyhinizdeki benzer bir davada esasa ilişkin görüş bildirmiş bir hâkimin, mevcut davanızda yüksek mahkeme aşamasında görev alması tarafsız mahkeme ilkesine aykırılık teşkil edebilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bu tür durumlarda hâkimin kişisel bir önyargısı kanıtlanamasa bile, önceki yargılamadaki rolü nedeniyle tarafsızlığı konusunda nesnel ve haklı şüpheler doğabileceğini belirtmektedir.

Yargılama öncesinde mahkeme heyetinin bileşimi hakkında size önceden bilgi verilmemesi ve bu sebeple tarafsızlığından şüphe duyduğunuz hâkime süresi içinde itiraz edememeniz adil yargılanma hakkı bağlamında bir ihlal oluşturabilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, tarafsızlığı konusunda meşru bir şüphe bulunan hâkimin öncelikle davadan çekilme ihtiyacını kendisinin değerlendirmesi gerekmektedir.