Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ SORU & CEVAP

İnsan Hakları

Evrensel hukuk normlarının ve anayasal düzenin çekirdeğini oluşturan insan hakları, bireyin devlet ve toplum karşısındaki en güçlü güvencesidir. Adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel değerlere yönelik ihlaller, hem ulusal (AYM) hem de uluslararası (AİHM) yargı mercilerinde katı yaptırımlara tabidir. Hukuk devletinin tesisi ve onurlu bir yaşam standardının sürdürülebilmesi için bu hakların etkin ve tavizsiz bir şekilde savunulması şarttır.
Soru & Cevap Güncelleme: 26.04.2025

Ceza davam çok uzun sürdüğü için makul sürede yargılanma hakkımın ihlal edildiği gerekçesiyle anayasa mahkemesine başvurdum. Mahkeme bu şikayetimi doğrudan inceleyip karara bağlar mı?

add

Hayır, davanızın uzun sürmesine ilişkin şikayetiniz Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan esastan incelenmez çünkü öncelikle ilgili tazminat komisyonuna başvuru yapmanız gerekmektedir. Yasal düzenlemelerde yapılan son değişiklikler doğrultusunda, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan ve belirli bir tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan başvurular için yeni bir hukuki yol oluşturulmuştur.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.08.2025

Çocuğum arazide bulduğu patlayıcı yüzünden ağır yaralandı ve sakat kaldı, anne baba olarak onun yaşadığı bu olaydan dolayı anayasa mahkemesine başvurabilir miyiz?

add

Patlama sonucunda yaralanan çocuğunuz hâlen hayatta olduğu için, olayın doğrudan mağduru bizzat kendisidir ve kural olarak sadece onun kendi adına Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, bir kişinin bireysel başvuruda bulunabilmesi için kamu gücü işlem veya eyleminden dolayı kişisel olarak ve doğrudan etkilenmesi, yani güncel bir hakkının ihlal edilmesi gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 09.09.2025

Khk sonrası iade edilip açtığım tazminat davası reddedildiği için anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulundum. Eğer mahkeme beni haklı bulursa uğradığım zararların giderilmesi için ne yapılacak?

add

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda hak ihlali kararı verilirse, uğradığınız zararların giderilmesi ve ihlalin ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız yeniden yargılama yapılması için ilgili derece mahkemesine gönderilecektir. İhlal kararı, tazminat hakkınızın engellenmesinin ve davanızın haksız yere reddedilmesinin anayasal güvencelere aykırı olduğunu tespit eder.

Soru & Cevap Güncelleme: 10.12.2025

Açtığım tazminat davası yıllardır bitmedi ve yargılama çok uzun sürdüğü için doğrudan anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir miyim?

add

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, kanunla kurulan özel komisyona başvurarak olağan başvuru yollarını tüketmeniz zorunludur. Anayasa Mahkemesi, makul sürede sonuçlandırılmayan yargılamalara ilişkin şikayetlerde yeni yasal düzenlemeleri dikkate almaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.05.2025

Arazime giremediğim için açtığım tazminat davası yıllardır bitmedi, yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir miyim?

add

Yargılamanın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce yasal olarak yeni kurulan komisyona müracaat ederek hakkınızı aramanız yasal bir zorunluluktur. Son yapılan yasal değişiklikler çerçevesinde, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkin olarak ilk aşamada ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili yeterli giderim sağlama kapasitesi bulunan Tazminat Komisyonuna başvuru yolu oluşturulmuştur.

Soru & Cevap Güncelleme: 19.07.2025

Açtığım tazminat davası yıllardır sonuçlanmadı ve yargılamanın makul sürede bitirilmemesi nedeniyle anayasa mahkemesine başvurdum, bu uzun süren dava şikayetim nasıl sonuçlanır?

add

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığına ilişkin iddialarınız, kanunda yapılan yeni bir değişiklik nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından incelenemeyecek olup öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna başvurmanız gerekmektedir. Yakın zamanda yürürlüğe giren yasal düzenlemeler uyarınca, belirli bir tarih itibarıyla derdest olan makul sürede yargılanma hakkı şikâyetleri için ilk bakışta ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunan yeni bir idari başvuru yolu ihdas edilmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 14.11.2025

Taşınmazıma konulan tedbir yirmi yılı geçtiği için anayasa mahkemesine başvursam manevi tazminat alabilir miyim, mahkeme nasıl bir karar verir?

add

Taşınmazınız üzerindeki kısıtlamanın yirmi yılı aşkın bir süredir devam etmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde adınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilmesi mümkündür. Mahkeme, bu tür başvurularda öncelikle tedbirin makul süreyi aşıp aşmadığını ve kişiye yüklenen külfetin ağırlığını değerlendirmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 18.05.2025

Soruşturma dosyamda gizlilik kararı olduğu için suçlamaların delillerini öğrenemiyorum ve itiraz edemiyorum. Bu kısıtlamaya karşı ne yapmalıyım?

add

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması kararına karşı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce mutlaka olağan kanun yollarını, yani itiraz kanun yolu mekanizmasını tüketmeniz şarttır. Ceza muhakemesi sisteminde, şüpheli veya müdafilerin dosyaya erişimini engelleyen gizlilik kararlarına karşı ilgili mahkemelere itiraz edilmesi mümkündür.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.02.2026

Soruşturma dosyamda gizlilik kararı olduğu için hakkımdaki suçlamaları öğrenemiyorum ve tutukluluğa itiraz edemiyorum, hak ihlali için doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, bu kısıtlama kararına karşı kanunlarda öngörülen olağan itiraz yollarını tüketmeniz zorunludur. Ceza muhakemesi sistemimizde, şüpheli veya avukatının dosya içeriğini incelemesini engelleyen kısıtlama kararları mahkeme veya hâkimlikler tarafından verilmekte olup bu kararlara karşı üst mercilere itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 03.07.2025

Cezaevinde nakil sırasında maruz kaldığım kötü muamele için savcılığa şikayette bulundum ama deliller toplanmadan takipsizlik verildi, haklarımı nasıl arayabilirim?

add

Kötü muamele iddialarına ilişkin şikayetleriniz üzerine savcılık tarafından olayı aydınlatacak tüm deliller toplanmadan yüzeysel bir incelemeyle takipsizlik kararı verilmesi durumunda, öncelikle bu karara karşı Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilir, sonuç alamazsanız Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Devletin, şikayet olmasa dahi kötü muamele belirtisi taşıyan olaylarda ivedilikle ve bağımsız bir soruşturma başlatma yükümlülüğü bulunmaktadır.