İnsan Hakları

Bir binadan çıkışınızın engellenerek haksız şekilde alıkonulduğunuz iddiasıyla Anayasa Mahkemesine doğrudan başvurmadan önce iç hukuktaki tazminat yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, kişinin rızası olmaksızın belirli bir yerde fiziki olarak tutulmasını ve hareket serbestîsinin maddi olarak sınırlandırılmasını kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında hürriyetten yoksun bırakma olarak değerlendirmektedir.

Uzaklaştırma kararına yaptığınız itirazın gerekçesiz bir şekilde reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde hem davanın yeniden görülmesini hem de tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Mahkemelerin, ailenin korunmasına dair kanun uyarınca verilen tedbir kararlarına karşı yapılan itirazları incelerken tarafların esaslı iddialarını karşılaması ve verdiği ret kararının nedenlerini açıklaması gerekmektedir.

Mahkemenin genel hükümlere göre duruşma açmasına rağmen savunmanızı almadan karar vermesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürebilirsiniz. Ceza yargılamasında suç isnadı altındaki kişiye savunma hakkının şeklen değil, gerçek anlamda sağlanması anayasal bir güvencedir.

Üst mahkemenin, alt mahkemenin incelemediği delilleri ve sunduğunuz esaslı itirazları dikkate almadan matbu bir gerekçeyle itirazınızı reddetmesi durumunda, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Kural olarak kanun yolu incelemesi yapan bir merciin, yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşarak bunu aynı atıfla kararına yansıtması gerekçelendirme bakımından yeterli görülebilmektedir.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız, yasal düzenlemeler gereği artık mümkün görünmemektedir. Yakın zamanda yürürlüğe giren yasal değişiklikler çerçevesinde, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla yapılacak başvurular için yeni bir hukuki yol öngörülmüştür.

Mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği şikayetleriyle Anayasa Mahkemesine doğrudan başvuru yapabilmeniz mümkün değildir. Bu tür uyuşmazlıklarda bireysel başvuru yapılmadan önce Tazminat Komisyonu isimli özel idari başvuru yolunun kullanılması yasal bir zorunluluktur.

Cezaevinde tutuklu veya hükümlü olarak bulunurken kendi iradeniz dışında size zorla tek tip kıyafet giydirilmesi ve bu sebeple duruşmaya alınmamanız hukuka aykırı bir müdahaledir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişinin istediği kıyafeti giymek yerine ceza infaz kurumunca verilen kıyafeti giymek zorunda bırakılması, anayasal güvence altında olan maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı kapsamında bir ihlal oluşturmaktadır.

Sizi yasal dayanağı olmayan bir uygulamaya zorlayan kamu görevlileri hakkında yaptığınız şikayet neticesinde savcılığın dosyayı kapatması durumunda, karara itiraz edebilir ve olağan yollar tükendiğinde Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Savcılığın, idarecilerin ilgili yönetmeliğin yürürlüğe girdiği konusunda yanılgıya düştüğünü belirterek ve sizin sonradan duruşmaya götürülmüş olmanızı gerekçe göstererek ortada bir zarar bulunmadığı kanaatiyle takipsizlik kararı vermesi, yaşadığınız anayasal ihlali ortadan kaldırmaz.

Hayır, gözaltı işleminin hukuka aykırı olduğu iddialarında doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce ilgili kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşıldığı veya yakalama ve gözaltına alınma işleminin bütünüyle haksız olduğu yönündeki şikayetler için öncelikle ağır ceza mahkemelerinde tazminat davası açılması hukuki bir zorunluluktur.

Mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği yönündeki iddialarınızla ilgili olarak doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce yasal olarak öngörülen Tazminat Komisyonu yolunu tüketmeniz gerekmektedir. İlgili yasal düzenlemeler kapsamında, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmaması veya mahkeme kararlarının icra edilmemesi şikâyetlerine ilişkin başvuruların öncelikle bu komisyon tarafından incelenebilmesi mümkün kılınmıştır.