İnsan Hakları

Ceza davalarında mahkemenin, sanığın bizzat duruşmada bulunma talebini zorlayıcı bir neden göstermeksizin reddetmesi ve uzaktan katılımı zorunlu tutması doğrudan adil yargılanma hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişinin kendi duruşmasında bizzat bulunma hakkı temel bir anayasal güvencedir ve bu haktan açık veya örtülü bir feragat iradesi bulunmadığı sürece sanığın mahkemeye uzaktan bağlanmaya zorlanması hukuka aykırıdır.

İnfaz hakimliğine yaptığınız disiplin cezası şikayetlerinde, talebiniz olmasına rağmen mahkemenin sizi dinlemeden sadece dosya üzerinden karar vermesi sözlü yargılanma hakkınızın bir ihlali olarak kabul edilmektedir. İlgili yasal düzenlemeler gereğince, hakkınızda uygulanan bir disiplin yaptırımına karşı yaptığınız şikayetlerin karara bağlanmasından önce hakim tarafından savunmanızın bizzat dinlenmesi ve talep edilen diğer delillerin toplanıp değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ceza infaz kurumunun verdiği disiplin cezasına karşı yaptığınız şikayetlerde, görüntülü sistem aracılığıyla sözlü savunma yapma talebinizin reddedilerek dosya üzerinden karar verilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali sonucunu doğurmaktadır. Disiplin cezalarının itiraz mercii olan infaz hakimlikleri, hükümlü veya tutukluların başvurularını incelerken onların meramlarını anlatabilmeleri için mutlaka savunmalarını almak durumundadır.

Boşanma kararı kesinleşmeden önce eşiniz adına kayıtlı olsa bile evlilik birliği içinde edinilen mallar üzerinde sizin de hakkınız bulunması durumu, ceza davasında mutlaka değerlendirilmesi gereken bir itirazdır. Mahkemeler, suça konu edilen aracın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mallara katılma rejimine tabi bir mal mı olduğunu tespit etmekle yükümlüdür.

Davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki temel savunmalarınızın ve sunduğunuz emsal kararların mahkeme tarafından hiç tartışılmadan ceza verilmesi açık bir hak ihlalidir. Anayasamız uyarınca herkes adil bir şekilde yargılanma ve mahkemelerin verdiği kararların dayanaklarını bilme hakkına sahiptir.

Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin tespitine ilişkin kayıtların ve analiz raporlarının mahkûmiyet kararında tek veya belirleyici delil olarak kullanılması anayasal haklarınıza yönelik açık bir ihlal oluşturmamaktadır. Mahkemeler, sabit hatlardan ardışık olarak aranmanızı gösteren raporları inceleyerek örgüt içi haberleşme yöntemlerinin kullanıldığını tespit edebilmekte ve bu durumu mahkûmiyet için yeterli bir zemin olarak kabul edebilmektedir.

Ceza davasında yargılanan bir kişi olarak duruşmalarda bizzat mahkeme salonunda bulunmayı talep etme hakkınız bulunmaktadır. Mahkemelerin, yargılanan kişilerin bu yöndeki taleplerine aykırı olarak duruşmalara yalnızca uzaktan bağlantı sağlayan sistemlerle katılmalarını zorunlu tutması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki kurallara aykırılık oluşturabilmektedir.

Duruşmada bizzat hazır bulunma talebiniz karşılanmadığı için uzaktan bağlantı sistemini reddetmeniz durumunda, mahkemenin yokluğunuzda hüküm kurması hakkınızın ihlali olarak nitelendirilebilmektedir. Bir yargılamada sanığın uzaktan bağlantı ile katılmayı reddetmesi, doğrudan duruşmada bulunma hakkından tamamen vazgeçtiği anlamına gelmemektedir.

Yargıtay bozma kararından sonra dahi olsa davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı ve yeni yazılı delilleri dosyaya sunduğunuzda mahkeme bu belgeleri incelemek ve kararında tartışmak zorundadır. Taraflarca hazırlama ilkesinin geçerli olduğu davalarda delil sunma süreleri bulunsa da, kişinin sosyal güvenlik hakkı gibi vazgeçilemez haklarını ilgilendiren durumlarda sunulan resmi hastane kayıtları veya sigorta giriş belgeleri gibi kritik delillerin göz ardı edilmesi hukuka uygun görülmemektedir.

Mahkemenin duruşma salonunda bizzat bulunma talebinize rağmen sizi uzaktan görüntü ve ses aktarımı yoluyla katılmaya zorlaması, haklı ve zorlayıcı bir nedene dayanmadıkça mümkün değildir. Ceza yargılamalarında kişinin kendi davasının görüldüğü salonda fiziken yer alması, anayasal bir güvence olan adil yargılanma hakkı kapsamında son derece önemli bir usul kuralı olarak değerlendirilmektedir.