İnsan Hakları

Mahkemenin, lehinize olan tanık beyanlarını neden dikkate almadığını mantıklı ve yeterli bir gerekçeyle açıklaması zorunludur. Sizin olayınızda yerel mahkeme, hakkınızda ifade veren kişilerin arkadaşınız olmasını ve şikayetçinin ifadelerini temel alarak mahkumiyet kararı vermiştir.

Şikayetçinin duruşmalara ısrarla katılmaması nedeniyle yüzleşme işlemi yapılamadan ve itirazlarınız karşılanmadan ceza verilmesi adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir. Olayınızda mahkeme, şikayetçinin duruşmalarda hazır edilmesi ve teşhis işlemi yapılması için ara kararlar kurmuş olmasına rağmen, şikayetçinin gelmemesi üzerine bu kararından vazgeçerek eksik incelemeyle hüküm kurmuştur.

Ceza davası sürecinde sunduğunuz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki savunmalarınızın mahkeme tarafından hiç tartışılmaması ve cevapsız bırakılması sonucunda adil yargılanma hakkı güvencelerinden olan gerekçeli karar hakkınız ihlal edilmiş sayılabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin davanın temel hukuki sorunlarını ve taraflarca ileri sürülen esaslı itirazları delillerle bağ kurarak kararlarında yeterli bir şekilde açıklaması zorunludur.

Hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazların mahkemelerce yeterince incelenmemesi ve olağan yolların tıkanması, anayasal bir hak ihlali olarak değerlendirilmektedir. Hukuk sistemimizde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiğinde bu kararın istinaf veya temyiz gibi daha kapsamlı bir kanun yolu incelemesinden geçirilmesi imkânı askıya alınmış olmaktadır.

İtiraz mercilerinin dosya üzerinden yeknesak bir şekilde ve sadece şeklî şartlar yönünden inceleme yaparak itirazları tek cümlelik gerekçelerle reddetmesi adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı yapılan itirazlarda, üst mahkemelerin davayla doğrudan ilgili olan itirazları, örneğin hatalı bilirkişi raporu iddialarını, esaslı bir şekilde değerlendirmesi ve yeterli bir gerekçe ile cevap vermesi gerekmektedir.

İstinaf mahkemesinin, idari işlemin iptal edilmesinin doğrudan tazminat ödenmesini gerektirmeyeceği ve idarenin takdir yetkisi bulunduğu şeklindeki genel geçer gerekçelerle tazminat talebinizi reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, haksız yere sözleşmesi yenilenmeyen kamu görevlilerinin açtığı davalarda, mahkemelerin olayın somut koşullarını derinlemesine incelemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Sadece soruşturma aşamasında dinlenen ve duruşmada size soru sorma imkânı tanınmayan tanıkların beyanlarına dayanılarak ceza verilmesi kural olarak adil yargılanma hakkı kapsamında ihlale yol açar. Ceza yargılamasında temel prensip, mahkûmiyetin dayandırıldığı delillerin ve özellikle tanık beyanlarının kararı verecek hâkim huzurunda doğrudan tartışılmasıdır.

Mahkemenin yargılama sırasında ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ile savunmalarınızı cevapsız bırakarak karar vermesi gerekçeli karar hakkı yönünden ihlal oluşturur. Mahkemeler elbette tarafların ileri sürdüğü her türlü iddiaya ayrıntılı olarak tek tek yanıt vermek zorunda değildir.

İstinaf mahkemesinin, itiraz dilekçenizde açıkça ileri sürdüğünüz uzlaşma tutanağını ve tarihini hiç dikkate almadan karar vermesi hukuka ve adil yargılanma ilkelerine uygun değildir. Vergi uyuşmazlıklarında ceza ihbarnamesi elektronik tebligat yoluyla iletilmiş olsa bile, sonradan gerçekleştirilen uzlaşma toplantısının olumsuz sonuçlanması halinde düzenlenen tutanak, dava açma süresini yeniden belirleyen kritik bir belgedir.

Davanızın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızın ve sunduğunuz kritik delillerin mahkeme tarafından hiçbir değerlendirmeye tabi tutulmadan karara bağlanması, anayasal güvence altında olan adil yargılanma hakkı çerçevesindeki gerekçeli karar hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Mahkemeler tarafların öne sürdüğü her türlü iddiaya tek tek yanıt vermek zorunda olmasalar da uyuşmazlığın çözümünde kilit rol oynayan ve davanın seyrini değiştirebilecek argümanları makul bir gerekçeyle karşılamakla yükümlüdürler.