Hukuka Aykırılık

İletişim bilgilerinizi veya kişisel verilerinizi sosyal medyada ya da kurumsal bir platformda herkesin görebileceği şekilde açıkça paylaşmış olmanız, bu verilerin her türlü şirket tarafından serbestçe ve sınırsızca kullanılabileceği anlamına gelmemektedir. Kanun kapsamında alenileştirme belirli durumlarda bir istisna veya hukuki sebep olsa da, veriyi alan kişinin sizin o veriyi "hangi amaçla" kamuya sunduğunuzu dikkate alması şarttır.

Kendi iletişim bilgilerinizi internet ortamında paylaşmış olmanız, bu verilerin her türlü amaçla ve sınırsız şekilde kullanılabileceği anlamına gelmemekte olup, izinsiz reklam gönderimleri hukuka aykırılık teşkil edebilir. Bir bilginin sizin tarafınızdan paylaşılması, onun hukuken alenileştirme kapsamında değerlendirilmesi için tek başına yeterli değildir; asıl olan sizin bu bilgiyi hangi niyetle ve amaçla kamuya sunduğunuzdur.

Video platformlarının algoritmik öneri sistemleri aracılığıyla çocukları yaşlarına uygun olmayan, şiddet veya zararlı unsurlar içeren videolara otomatik olarak yönlendirmesi, çocuk hakları açısından ihlal riski taşıyan bir durumdur. Söz konusu platformların, kullanıcıların önceki izleme alışkanlıklarını analiz ederek uyguladıkları profilleme faaliyetleri, çocukların savunmasız yapısı göz önüne alındığında hukuka aykırılık iddialarına zemin hazırlayabilecek niteliktedir.

Veri koruma hukukunun sarsılmaz kurallarından biri olan amaca bağlılık ilkesi, kişisel verilerinizin yalnızca sürecin en başında size bildirilen belirli, açık ve meşru amaç çerçevesinde işlenmesini katı bir şekilde şart koşmaktadır. Eğer başlangıçta aydınlatıldığınız ve onay verdiğiniz bu hukuki sınırların dışına çıkılarak verileriniz başka bir ticari projede veya farklı amaçlarla kullanılmaya başlanırsa, bu durum çok net bir hukuka aykırılık hali teşkil edecektir.

Bir kargo firmasına salt teslimat işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla sağladığınız cep telefonu numaranızın, sonradan tamamen farklı bir alan olan kampanya ve pazarlama süreçlerinde kullanılması hukuka aykırılık teşkil edebilecek oldukça tipik bir durumdur. Kanunlarımızda yer alan en temel ilkelerden biri olan amaçla sınırlılık ilkesi gereğince, kişisel veriler ancak ve ancak hangi amaca yönelik olarak toplanmışsa o amaca hizmet edecek şekilde kullanılabilir.

Apartman ve site gibi ortak yaşam alanlarına güvenlik kamerası takılabilmesi için tüm kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasının bulunması gerekmektedir. Ortak alanların izlenmesi amacıyla dahi olsa, yeterli çoğunluk sağlanmadan takılan bu cihazlar, binada ikamet edenlerin mahremiyet hakkı çerçevesinde hukuka aykırılık iddialarına zemin hazırlayabilmektedir.

Hekimin veya hizmet sunan platformun, uzaktan sağlık hizmeti sunmadan önce sizi hizmetin mahiyeti, riskleri ve potansiyel dezavantajları konusunda bilgilendirmemesi açık bir hukuka aykırılık durumu oluşturabilir. Mevcut hukuki düzenlemelere göre, hekim size uygulanacak tıbbi müdahalenin sonuçları, tehlikeleri ve uzaktan alınacak hizmetin yüz yüze tedavinin tam bir muadili olamayacağı konularında kapsamlı bir aydınlatma yapmakla yükümlüdür.

Vergi idaresi, devletin mali ve ekonomik çıkarlarını korumak veya suç soruşturması yürütmek amacıyla verilerinizi işlerken, size aydınlatma metni sunmak zorunda değildir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bu tür kamu gücü gerektiren istisnai hallerde vergi idaresini aydınlatma yükümlülüğü kapsamı dışında tutmuştur.

Bir dijital platformun hem bilgilendirme metnini okuduğunuza dair onayı hem de verilerinizin işlenmesine yönelik rızanızı tek bir kutucukla aynı anda talep etmesi, mevcut mevzuatımız açısından hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir durum olarak değerlendirilmektedir. İlgili dijital platformlar, her türlü veri toplama faaliyetinden önce size yönelik aydınlatma yükümlülüğü gereklerini eksiksiz yerine getirmeli ve rıza gerektiren işlemler için sizden ayrıca ve çok açık bir şekilde onay almalıdır.

Bir hizmetin sunulmasının biyometrik verilerinizin işlenmesine yönelik rıza şartına bağlanması, veri koruma hukuku prensipleri bağlamında hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir durumdur. Kanun kapsamında verilerinizin işlenebilmesi için gereken açık rıza unsurunun geçerli olabilmesi için belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve mutlaka özgür iradeyle açıklanmış olması gerekmektedir.