Hukuka Aykırılık

Soruşturma makamlarının bulunduğunuz yere gelmeden internet üzerinden gizlice bilgisayarınıza girerek veri toplaması işlemi, çevrimiçi arama (online arama) olarak adlandırılır ve bu uygulamanın Türk hukukundaki yasal sınırları oldukça sıkı tartışmalara konu olmaktadır. Mevcut Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 134.

Hayır, rızanız olmadan paylaşılamaz; hastanelere veya sağlık kuruluşlarına sunduğunuz sağlık, genetik ve biyometrik bilgilerinizi içeren verileriniz, doğası gereği insanın en mahrem alanına girdiği için veri koruma hukuk sisteminde özel nitelikli kişisel veri olarak çok daha sıkı bir koruma rejimine tabi tutulmaktadır. Bu tür hassas verilerin izinsiz paylaşılması toplumda ayrımcılığa veya kişilerin ciddi mağduriyetler yaşamasına yol açma riski taşıdığından, yasalarda istisnai olarak belirtilen kamu yararı durumları haricinde, bu bilgilerin yalnızca sizin vereceğiniz serbest ve açık rıza beyanı ile işlenebilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi mümkündür.

Hastanelerin veya sağlık kuruluşlarının, sundukları hizmetle doğrudan bağlantısı olmayan dini inanç veya siyasi görüş gibi bilgilerinizi toplaması kural olarak yasaktır. Avrupa Birliği standartları ve hukuki düzenlemelerimiz ışığında bu tür bilgiler özel nitelikli kişisel veri olarak adlandırılmakta olup, ayrımcılık riski taşıdıkları için çok daha sıkı koruma kurallarına tabidir.

Bedeli karşılığında hizmet veren çevrimiçi platformlara şifrenizin izinsiz kullanılarak erişilmesi, bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler bağlamında hukuki yaptırımlara konu olabilecek nitelikte bir fiildir. Günümüzde sadece fiziksel cihazlar değil, internet üzerinden abonelerine çeşitli hizmetler sunan web siteleri ve uygulamalar da yasalarımızca korunan sistemler arasında sayılmaktadır.

Ücretli olarak erişim sağlanan sitenize şifre kırma yöntemleriyle izinsiz olarak girilmesi ve sistemde kalınması, bilişim sistemine yetkisiz erişim suçu kapsamında değerlendirilebilecek haksız bir fiildir. Bilişim sistemlerinin nitelikleri gereği her zaman kamunun kullanımına açık olmaması ve girişin şifre gibi güvenlik önlemlerine bağlanması durumunda, bu engelleri aşarak sisteme giren kişilerin eylemi hukuka aykırılık şuuruyla işlenmiş kabul edilir.

Web sitesinde fiyatı belirtilerek sergilenen bir ürün, satıcı aksini açıkça belirtmediği sürece hukuken satıcıyı bağlayan bir öneri teşkil edebilecektir. Borçlar hukuku kuralları elektronik sözleşmelere uyarlandığında, internet sayfasında fiyatı gösterilerek mal sergilenmesi eylemi kural olarak bir öneri sayılmaktadır.

Kolluk kuvvetlerinin geçerli bir mahkeme kararı veya yetkili mercinin yazılı emri olmaksızın eşyalarınızı araması, kural olarak anayasal haklarınıza yönelik bir müdahale teşkil etmekte olup hukuka aykırılık iddiasına zemin hazırlayabilir. Anayasamızın ilgili düzenlemeleri uyarınca, milli güvenlik, kamu düzeni veya suç işlenmesinin önlenmesi gibi meşru amaçlar söz konusu olsa dahi, usulüne göre verilmiş bir hâkim kararı bulunmadan kimsenin üstü, eşyası ve özel kağıtları aranamaz.

İlgili ceza muhakemesi tedbirinin kapsamı, yalnızca suçu işlediği hususunda üzerinde yoğunlaşılan ve hakkında soruşturma yürütülen kişinin kullandığı bilişim araçları ile sınırlandırılmıştır. Kanun metninde bu durum şüphelinin kullandığı bilgisayar olarak açıkça ifade edilmektedir ve tedbirin muhatabı olmayan üçüncü kişilere ait cihazlara bu kuralın genişletilerek uygulanması hukuka aykırılık teşkil eder.

Ceza muhakemesinde ilgili yasa maddesi uyarınca arama ve kopyalama tedbiri, mülkiyetin kime ait olduğuna bakılmaksızın doğrudan şüphelinin kullandığı bilgisayarlar üzerinde uygulanabilir bir hukuki işlemdir. Yasa metninde yer alan "şüphelinin kullandığı" ifadesi, bilişim sisteminin mutlaka şüpheliye ait olması zorunluluğunu ortadan kaldırmakta, cihazın fiili olarak kullanılması durumunu yeterli görmektedir.

Bir iletişim bilginizi, ofis adresinizi veya telefon numaranızı doğrudan mesleki faaliyetlerinizle veya ticari işinizle ilgili olarak internet ortamında herkese açık hale getirmeniz, bu hassas verinin herkes tarafından her türlü amaç için fütursuzca kullanılabileceği anlamına kesinlikle gelmemektedir. Mevzuatımızda ve yargı kararlarında sıkça yer alan alenileştirme kavramı, paylaştığınız verinin sadece sizin en başta belirlediğiniz ve kamuya açılmasını hedeflediğiniz amaca uygun sınırlar içerisinde işlenebilmesini ifade eder.