Hukuka Aykırılık

İhracat bedelinin ülkeye getirildiğini ispatlayan dekont ve fatura gibi belgelerin mahkeme tarafından incelenmeden matbu bir gerekçeyle reddedilmesi, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanmalarını sağlamak amacıyla mahkeme kararlarının davanın sonucunu etkileyecek itirazlar hakkında yeterli gerekçe içermesi zorunludur.

Hakkınızda gerçeğe aykırı yayın yapılması durumunda mahkemeye başvurarak ilgili metnin yayımlanmasını talep edebilirsiniz. Hukuk sistemimizde kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hâlinde düzeltme ve cevap hakkı kullanılabilmektedir.

Mahkemelerin, uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve savunmalarınızı kararlarında makul bir gerekçeyle karşılaması zorunludur. İhracat bedelini yurda getirme yükümlülüğünüzü ancak ceza kesildikten sonra öğrendiğinizi ve akabinde ihracat bedeli kabul belgesinde gösterilen tutarları süresinde ülkeye getirdiğinizi belirtmenize rağmen, bu savunmalarınızın mahkeme tarafından hiç incelenmemesi hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir.

İhlalin idari makamların veya mahkemelerin yorumundan değil, doğrudan uygulanan kanun hükmündeki belirsizlikten veya anayasaya aykırılıktan kaynaklandığı durumlarda mağduriyetiniz, ihlale neden olan kanun maddesinin anayasaya aykırılığı itirazıyla iptalinin istenmesi için yapılacak yeniden yargılama ile giderilebilir. Mahkemelerin mevcut yasal düzenlemeyi mutlak bir kural olarak uygulaması sonucunda ortaya çıkan ihlaller, kanunun bizatihi kendisinden kaynaklanan ve anayasal güvencelerle çatışan bir nitelik taşımaktadır.

Soru sorma ve yüzleşme imkânı bulamadığınız tanıkların ifadelerinin, hakkınızda verilen mahkûmiyet kararında tek veya belirleyici ölçüde dayanak yapılması, yeterli dengeleyici güvenceler sağlanmadığı takdirde hukuka aykırılık oluşturmaktadır. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, sanığın aleyhine ifade veren kişileri sorgulayamaması durumu, yargılamanın bütünü açısından bir eksiklik doğurur.

Bir yargılamada kişinin uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve itirazlarının mahkemelerce makul bir gerekçe ile yanıtlanmaması adil yargılanma hakkı bağlamında hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarında, eğer kişi hakkında tahliye veya mahkumiyet kararı verilmişse tazminat davası açma imkanı tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yoludur.

İlk derece mahkemesinin verdiği karara karşı yapılan itirazın, itiraz mercii tarafından sadece şekli yönden ve tek cümlelik basmakalıp bir gerekçeyle reddedilmesi adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, itiraz mercilerinin dosya üzerinden yeknesak şekilde inceleme yapması ve başvurucuların davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarını veya savunmalarını hiç tartışmaması önemli bir eksikliktir.

Cezaevi aramaları sırasında görevlilere sadece sözlü olarak tepki göstermeniz ve eleştiride bulunmanız, doğrudan aramaya karşı çıkmak fiili kapsamında değerlendirilerek cezalandırılamaz ve bu duruma itiraz edebilirsiniz. İlgili kanunlar uyarınca bir mahpusun disiplin cezası alabilmesi için eyleminin sadece kanundaki tanıma uyması yeterli değildir.

Sırf telefonunuzda veya dijital materyallerinizde örgüt liderine ait fotoğraf ya da haber içeriklerinin bulunması ve örgütle iltisaklı bir kuruma ait taşınmazı satın almanız, tek başına silahlı terör örgütü üyeliği suçu için yeterli delil olarak kabul edilmemektedir. Yargı kararlarına göre, dijital verilerde ele geçirilen resim veya videoların mahkûmiyet için yeterli olabilmesi adına dosya kapsamındaki diğer delillerle desteklenmesi ve suçun sübutu açısından tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tutuklama kararınıza karşı yaptığınız itirazın, dosyanın yetkisizlik kararıyla başka bir savcılığa veya şehre gönderilmesi gibi idari ya da usule ilişkin aksaklıklar sebebiyle incelenmemesi açık bir hak ihlali sayılabilir. Anayasa gereğince hürriyeti kısıtlanan bir kimsenin, bu kısıtlamanın hukuka uygunluğunun denetlenmesi ve hukuka aykırılık hâlinde hemen serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla en kısa sürede yetkili yargı mercii önüne çıkma ve başvuruda bulunma hakkı vardır.