Etkili Başvuru Hakkı

Süregelen ve uzun zamana yayılan mülkiyete erişememe durumlarında, tazminat için başvuru süresi ancak tarafınıza yönelik müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devam eden güvenlik olayları için kesin ve tek bir zarar tarihi belirlenmesi mümkün olmadığından, başvuru süresinin müdahalenin kesildiği tarihten başlatılması gerekmektedir.

Mülkünüze ulaşamamanız gibi sürekli devam eden müdahalelerde zarar konusu olay için somut ve tek bir tarih belirlenmesi hukuken mümkün olmadığından, başvuru süresinin müdahalenin tamamen kesildiği ve sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. İlgili kanunda belirtilen altmış günlük sürenin, köye veya tarlaya gidememe durumunun başladığı ilk günden itibaren hesaplanması, sizin altmışıncı günden sonra her gün yeniden komisyona başvurmanızı gerektirecek mantıksız bir sonuç doğurur.

Uzun süren yargılamalar nedeniyle İnsan Hakları Tazminat Komisyonu tarafından size ödenen tutarın yetersiz olduğunu düşünüyorsanız, bu durum hak ihlali oluşturabileceğinden Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Mahkemelerdeki iş yükü veya çeşitli sebeplerle davaların yıllarca sürmesi, anayasal bir güvence olan makul sürede yargılanma hakkı prensibinin ihlali anlamına gelmektedir.

Komisyon tarafından ödenmesine karar verilen yetersiz tazminat tutarına karşı yaptığınız itirazın Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddedilmesi hâlinde, anayasal haklarınızın ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Uyuşmazlığın mahiyeti ve yargılamanın aşırı uzun sürmesi dikkate alındığında, size sunulan tazminat miktarının emsal kararlara ve evrensel hukuk standartlarına uygun bir giderim sağlaması gerekmektedir.

İdarenin gerçek ve yakın bir saldırı riskini bildiği durumlarda makul tedbirleri almadığı iddiası incelenmeden sadece sosyal risk ilkesi çerçevesinde karar verilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Meydana gelen patlama sonucunda yaralandığınız için idare aleyhine açtığınız tazminat talepli davada, idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığına ilişkin iddialarınızın derece mahkemelerince esaslı bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir.

İdarenin başvuru sürelerini katı ve aşırı şekilci bir biçimde yorumlayarak talebinizi reddetmesi, anayasal güvence altında olan haklarınızı ihlal eden bir uygulama olarak kabul edilmektedir. İlgili yargı kararlarında da vurgulandığı üzere, zarar konusu olayın âdeta her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını varsayan ve Zarar Tespit Komisyonu başvuru süresini buna göre hesaplayan idari yaklaşım son derece haksızdır.

Mülkünüze ulaşılamaması gibi devam eden nitelikteki müdahalelerde idari başvuru süresi, söz konusu müdahalenin tamamen sona erdiği yani kesildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Yaşadığınız bu tür süregelen olaylarda zararın tam olarak hangi tarihte doğduğunu tespit etmek mümkün olmadığından, 5233 sayılı Kanun kapsamında öngörülen başvuru süresinin başlangıcını olayın ilk başladığı tarih olarak kabul etmek aşırı şekilci bir yaklaşımdır.

Mülkünüze devam eden bir müdahale yüzünden ulaşamıyorsanız, komisyona başvuru süreniz mülkünüze yönelik bu müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zararı doğuran olay için kesin ve tek bir tarih belirlemek mümkün değildir.

Mülkünüze uzun süre ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden ihlallerde zarar tespit komisyonuna başvuru süresinin, müdahalenin sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğinden, kanunda belirtilen başvuru sürelerinin katı bir şekilde yorumlanması sizin tazminat imkanından yararlanmanızı zorlaştıracaktır.

Sürekli devam eden müdahalelerde zararın tazmini için yapılacak başvurularda sürenin, tarlanıza giriş engelinizin tamamen ortadan kalktığı tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut bir tek tarih belirlenmesi mümkün değildir.