Etkili Başvuru Hakkı

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra yargılama sırasında yapılan yasal bir düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal hak ihlali sayılabilmektedir. Alacağınızın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen, sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme nedeniyle bu hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınan haklarınıza aykırılık oluşturur.

Kazandığınız yargı kararının idare tarafından icra edilmemesi veya geç icra edilmesi nedeniyle İnsan Hakları Tazminat Komisyonu tarafından size ödenen tazminat miktarının kararın uygulanmama süresiyle orantısız ve aşırı derecede düşük belirlenmesi, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Yargı kararlarının uygulanmaması şikayetlerini çözmek ve mağduriyetleri gidermek amacıyla kurulan bu komisyonun, yüksek mahkeme içtihatlarına uygun, tatmin edici ve makul bir tazminat belirlemesi gerekmektedir.

Uzun süren davalarınız için Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu tarafından ödenmesine karar verilen tutarın yetersiz olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargılama süreçlerinin on yıldan otuz yıla kadar uzadığı durumlarda komisyonun takdir ettiği çok düşük miktardaki tazminatlar, makul sürenin aşımıyla orantılı kabul edilmemektedir.

İdare mahkemesinin gözaltı sürecindeki şiddet iddialarını araştırmak yerine yalnızca polis tutanaklarına dayanarak davanızı reddetmesi durumunda, bu kararın anayasal haklarınızı ihlal ettiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Kötü muamele iddialarına dayalı tazminat davalarında idare mahkemelerinin, özellikle güç kullanımı iddialarını değerlendirirken gözaltı girişinde ve çıkışında alınan sağlık raporları arasında bir fark olup olmadığını mutlaka araştırması gerekmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla dava açmanıza rağmen yargılama devam ederken yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Alacağınızın tahsili için uygun yollara başvurmuş olmanıza rağmen sonradan yapılan bir değişiklik yüzünden hukuki mekanizmaları işletme şansından mahrum bırakılmanız, Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi bu tür durumları değerlendirirken daha önce benzer olaylarda vermiş olduğu emsal kararlar çerçevesinde hareket etmekte ve anayasal ilkeleri göz önünde bulundurmaktadır. Yüksek mahkemenin temel gerekçesi, bir vatandaşın alacağını tahsil etmek için kanunlara uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen, yargılama esnasında devletin yaptığı bir kanuni düzenleme nedeniyle adalete erişim ve hakkını alma imkânından yoksun bırakılmasının kabul edilemez olmasıdır.

Cezaevinde şiddete başvurmadan ve kurumun düzenini bozmadan protesto amacıyla yemeği almamanız nedeniyle ceza almanız, doğrudan ifade özgürlüğünüz çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konudur. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumunda alınan salgın tedbirleri gibi durumlara karşı tepkinizi barışçıl yollarla göstermenizin bir ifade aracı olabileceğini kabul etmektedir.

Mahkemelerin disiplin cezasına karşı yaptığınız itirazı incelerken sizin ifade özgürlüğüyle ilgili temel savunmalarınızı hiç dikkate almadan karar vermesi durumunda etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş olur. Hukuk sistemimizde sadece itiraz edebileceğiniz bir mahkeme yolunun bulunması yeterli değildir; aynı zamanda bu yolun pratikte de iddialarınızı inceleme ve başarı şansı sunma kapasitesine sahip olması gerekir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme neticesinde alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, benzer bir olayda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren kanuni düzenlemelerle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı hak ihlali olarak değerlendirmiştir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan yasal bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.