Etkili Başvuru Hakkı

KHK ile ihraç edilmeniz sebebiyle el konulan silahınızın piyasa değerinin ödenmesini idareden talep etme ve eksik ödeme durumunda mahkemeye başvurma hakkınız bulunmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü emrinde çalışırken ihraç edilen ve tabancasını teslim eden bir polis memurunun açtığı davada idare, yargılama sürerken kendi komisyonunca belirlediği düşük bir bedeli ödemiş ve mahkeme de davanın konusuz kaldığına hükmetmiştir.

İstinaf mahkemesinin, silahınızın piyasa değerinin eksik ödendiğine dair ileri sürdüğünüz esaslı iddiaları hiçbir şekilde değerlendirmeden ve gerekçe sunmadan davanızı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. KHK ile kamu görevinden çıkarılan bir memurun açtığı benzer bir davada, istinaf mahkemesi tabancanın gerçek değerinin araştırılması yönündeki itirazlar hakkında hiçbir inceleme yapmamış ve talebin kabulü ya da reddi yönünde herhangi bir gerekçe göstermemiştir.

İdarenin olaydaki kusurunu değerlendirmeden davanızı yalnızca sosyal risk ilkesi çerçevesinde ele alan mahkeme kararları, yaşam hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızı ihlal eder. Anayasa Mahkemesi, idari yargı mercilerinin açılan tam yargı davası sürecinde idarenin muhtemel kusur sorumluluğuna ilişkin hiçbir değerlendirme yapmamasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda, uğradığınız hak ihlalinin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız tazminat ödenmesi yerine yeniden yargılama yapılması için ilgili mahkemeye gönderilir. Yaşam hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlali tespit edildiğinde, asıl amaç idarenin sorumluluğunun idari yargı mercilerince usulüne uygun bir biçimde yeniden değerlendirilmesini sağlamaktır.

Mülkünüze ulaşamamanız gibi devam eden yani süregelen mağduriyetlerde başvuru süresi, bu engellemenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamalıdır. Zarar verici olayın sürekli olarak devam ettiği durumlarda tek ve kesin bir olay tarihi belirlemek hukuken mümkün görülmemektedir.

Dava devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması durumunda anayasal haklarınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olayları incelediği kararlarında, alacağın tahsili için uygun yollara başvurulmasına rağmen sonradan çıkarılan kanuni bir düzenleme yüzünden kişinin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Cezaevi idaresine yaptığınız yazılı başvurulardan herhangi bir netice veya cevap alamamanız durumunda doğrudan infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahpusların ceza infaz kurumlarına kabul edilmeleri, barındırılmaları ve bunlarla ilgili faaliyetlerin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle şikâyet edilmesi hâlinde, bu başvuruları incelemek ve karara bağlamak yasal olarak infaz hâkimliği makamının görevleri arasında yer almaktadır.

Uluslararası yargı mercilerinden gelen resmi mektupların cezaevi idaresince hukuka aykırı şekilde denetlenerek eksik teslim edilmesi veya bu konudaki şikâyetlerinizin sonuçsuz bırakılması, temel anayasal haklardan biri olan haberleşme hürriyetine yönelik ciddi bir müdahale niteliği taşır. Bireylerin, resmi kurumlarla veya yargı mercileriyle olan yazışmalarının güvenli ve eksiksiz bir biçimde kendilerine ulaşması anayasal teminat altındadır.

Hakkınızda verilen erişim engeli kararının olgusal ve hukuksal temelini oluşturan gerekçeli kararın size tebliğ edilmemesi, usul ve esas yönünden itiraz haklarınızı gereği gibi kullanamamanıza yol açacağından hukuken kabul edilebilir bir durum değildir. Bir koruma tedbiri olarak uygulanan içerik çıkarma veya erişim engeli kararlarına karşı etkili bir şekilde itiraz edebilmeniz için, mahkemenin hangi argümanlarla bu kararı verdiğini bilmeniz şarttır.

Hakkınızda verilen erişim engeli kararına ilişkin gerekçeli kararın size tebliğ edilmemesi, savunma hakkınızı ciddi şekilde kısıtlar ve mahkemeye erişim ile etkili başvuru haklarınızı zedeler. Hukuk sistemimizde adil bir yargılamanın en önemli unsurlarından biri, mahkeme kararlarının olgusal ve hukuksal temellerini öğrenme hakkıdır.