Dolandırıcılık

Ekonomik bir piyasa değeri bulunmasa bile sizin açınızdan manevi bir anlam ve değer arz eden eşyaların hileli hareketlerle elinizden alınması, ceza hukuku kapsamında malvarlığı değerlerine yönelik bir zarar olarak değerlendirilmeye açıktır. Her ne kadar özel hukuk alanında malvarlığı daha çok parasal ve ekonomik bir kavram olarak görülse de, ceza hukuku uygulamasında kişinin şahsen sahip olduğu ve önem atfettiği manevi nesneler de hukuki koruma altındadır.

Manyetik iletişim kartlarının fiziki yapılarına dışarıdan manipülatif müdahalelerde bulunularak elektronik sistemin yanıltılması ve bu hileli yolla ücretsiz haberleşme hizmeti alınması, bilişim sisteminin işleyiş güvenilirliğini hedef alan ve haksız ekonomik yarar sağlayan bir eylemdir. Meydana gelen bu olayda yüz yüze iletişim kurulan, kandırılan veya iradesi sakatlanan gerçek bir görevli yahut insan bulunmadığından, fiil yargı mercilerince doğrudan klasik dolandırıcılık suçu kapsamında nitelendirilmemektedir.

İnsanların iyilik yapma isteğini ve acıma duygularını sahte belgeler veya kurgulanmış hikâyelerle istismar ederek menfaat elde etmek, ceza hukukunda merhamet dolandırıcılığı kapsamında değerlendirilen eylemlerdendir. Failin gerçekte hasta olmayan bir yakını için sahte hekim raporu sunarak sizde bir güven oluşturması ve iradenizi sakatlayarak haksız menfaat temin etmesi, dolandırıcılık suçunun oluşumuna temel teşkil edebilecek niteliktedir.

Evinizde bulunan internet ağı üzerinden sizin dışınızda işlenen suçlarda, interneti dağıtan modem cihazınız ispat sürecinde incelenmeye esas oluşturabilecek oldukça kıymetli bir veri deposudur. Modem cihazlarının iç belleklerinde barındırdığı log kayıtları, ev ağınıza geçmişte hangi tarihte, saatte ve hangi marka cihazlar tarafından bağlanıldığını gösteren IP, MAC adresi ve kullanıcı bilgilerini düzenli olarak saklamaktadır.

Bir çalışanın bilişim sisteminin işleyişini yanıltarak nakit açığını gizlemek maksadıyla geriye dönük sahte kayıtlar oluşturması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olup, hem dolandırıcılık hem de bilişim suçu iddialarını gündeme getirir. Olayın mahkemede kanıtlanabilmesi için, sistem loglarının adli bilişim teknikleriyle incelenmesi ve programa dışarıdan veya içeriden yapılan müdahalelerin tespit edilmesi gerekir.

İnternet üzerinden gerçekleştirilen alışverişlerde satıcının parayı tahsil edip karşılığında değersiz bir materyal göndermesi basit bir tüketici uyuşmazlığı olarak değil, Türk Ceza Kanunu kapsamında yaptırımları bulunan nitelikli bir fiil şüphesi olarak değerlendirilebilmektedir. Faillerin kurbanlarına ulaşmak ve güven duygusu aşılamak için internet sitelerini veya sosyal medya platformlarını aktif bir araç olarak kullanmaları, sıradan bir dolandırıcılık eylemini nitelikli dolandırıcılık boyutuna taşıyabilecek emareler barındırmakta ve yargılama neticesinde daha ağır hapis cezalarına hükmedilmesine zemin hazırlayabilmektedir.

İnternet sistemleri veya sahte siteler üzerinden dolandırılmanız durumunda failler basit dolandırıcılık hükümlerinden değil, çok daha ağır yaptırımları olan nitelikli suçlardan yargılanacaklardır ve bu durum zararınızın giderilmesi aşamasında ciddiyetle ele alınacak bir husustur. Türk Ceza Kanununda hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarının bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının bir araç olarak kullanılarak işlenmesi, suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hali olarak özel bir şekilde düzenlenmiştir.

Bir bilişim sistemi veya iletişim ağı kullanılarak e-posta aracılığıyla gerçeğe aykırı bir durumun size iletilmesi ve bu hileli davranışa inandırılarak para transferi yapmanız, bilişim yoluyla işlenen nitelikli bir sahtekârlık eylemidir. Burada fail, sistemin doğrudan içine sızmak yerine bilişim sisteminin iletişim olanaklarından yararlanarak muhatabını kandırmakta ve neticesinde kendisine yasa dışı bir ekonomik menfaat temin etmektedir.

İnternet bankacılığı kullanımı esnasında sahte web sitelerine yönlendirilerek hileli davranışlarla kandırılmanız ve mal varlığınızın ele geçirilmesi, bilişim sistemlerinin kullanılması yoluyla dolandırıcılık fiilinin tipik bir görünümüdür. Kanunlarımız, bilişim araçlarının bireylere sağladığı güven duygusu ve işlem kolaylığından yararlanarak haksız çıkar elde edilmesini ağırlaştırıcı bir neden kabul ederek, bu tür vakaları nitelikli dolandırıcılık veya hırsızlık hükümleri çerçevesinde cezalandırmaktadır.

Cep telefonu hattınızın bilginiz dışında iptal edilip yeniden başka bir cihazda aktif hale getirilmesi yoluyla internet bankacılığı şifrelerinizin ele geçirilmesi, son derece organize bir dolandırıcılık yöntemidir. Bu senaryoda failler, hem bankacılık sisteminin tek kullanımlık şifre adımını aşmakta hem de cep telefonu operatörlerinin güvenlik açıklarından yararlanmaktadır.