Dolandırıcılık

Klavye vuruşlarınızı kaydederek şifrelerinizi çalan casus yazılımların kullanılması, uygulamada ekran kaydedici veya donanımsal keylogger saldırısı olarak bilinen ve ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir suç yöntemidir. Bu yazılımlar, kullanıcının ruhu duymadan tüm kullanıcı adı ve parola girişlerini kopyalayarak saldırgana iletir.

Sesinizin veya görüntünüzün yapay zeka araçları kullanılarak kopyalanması ve bu yolla banka hesaplarınızın boşaltılması durumunda, suçu makinenin işlemiş olduğu gerekçesiyle dolandırıcıların ceza almaktan kurtulması kesinlikle söz konusu değildir. Yapay zekalı sistemler, kendi başlarına bağımsız bir karar verici değil, kötü niyetli kişilerin elinde suçun maddi unsurlarını gerçekleştirmek için kullanılan oldukça gelişmiş birer teknolojik alettir.

Dijital ortamlarda yer alan ve her an silinme, değiştirilme veya kapatılma tehlikesi taşıyan içeriklerin adli süreçlerde geçerli bir delil vasfı kazanabilmesi için hukuka uygun yöntemlerle kayıt altına alınması büyük bir zorunluluktur. Şikayetinize konu ilanın veya profilin yok edilme tehlikesini bertaraf etmek adına, yalnızca kendi imkanlarınızla alacağınız ekran görüntüleri ileride manipülasyon şüphesi taşıyabileceği için ispat gücü açısından zayıf kalacaktır.

İnternet üzerinden yüksek ve garanti kazanç vaadiyle para toplanması ve sonrasında yatırımcıların sisteme veya anaparalarına erişiminin engellenmesi, adli mercilerce titizlikle incelenmesi gereken bir vakıadır. Bu sistemler çoğunlukla yeni katılanların paralarıyla eski üyelere göstermelik ödemeler yapılan ve dijital ponzi olarak adlandırılan sürdürülemez yapılar olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sahte bir belgeyi bir başkasını aldatarak ondan maddi menfaat temin etmek amacıyla kullanmanız durumunda, hukuk sistemimiz eyleminizi yalnızca dolandırıcılık olarak değil, birden fazla suç kapsamında adli incelemeye tabi tutmaktadır. Yasal düzenlemelerimizdeki özel içtima kuralları gereği, resmi belgede sahtecilik fiiliyle birlikte başka bir suçun (örneğin dolandırıcılık, zimmet veya ihaleye fesat karıştırma) işlenmesi halinde, farklı neviden fikri içtima kuralı bertaraf edilerek failin her iki suçtan da ayrı ayrı cezalandırılması öngörülmüştür.

Bir kişinin hileli davranışlarla sizi aldatarak kendi veya başkası lehine malvarlığınızda bir azalmaya neden olması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir dolandırıcılık eylemidir. Dolandırıcılık suçunu diğer malvarlığına karşı suçlardan ayıran en temel unsur olan hileli davranışlar, olay esnasında karar verme özgürlüğünüzü ve iradenizi derinden sakatlamaktadır.

Bir kişinin size sadece sözlü olarak yalan söylemesi kural olarak tek başına dolandırıcılık suçunun oluşması için yeterli görülmeyebilir, zira yalanın hileli davranış boyutuna ulaşması aranmaktadır. Ancak kişinin söylediği yalanın belli bir ağırlığı varsa, ustaca kurgulanmışsa ve sizin durumu denetleme imkânınızı ortadan kaldıracak bir güven ortamı yaratmışsa bu durum hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak değerlendirilebilir.

Yabancı bir ülkede bulunan şüphelinin Türkiye'ye iade edilerek yargılanabilmesi için, söz konusu eylemin her iki ülkenin hukuk sisteminde de suç olarak kabul edilmesi hukuki bir ön şarttır. Uluslararası ceza hukukunda çifte cezalandırılabilirlik olarak adlandırılan bu ilke gereğince, failin işlediği dolandırıcılık eyleminin hem talep eden hem de failin bulunduğu devletin yasalarında hapis cezasını gerektirecek düzeyde bir suç teşkil etmesi aranmaktadır.

Paranın dolandırıcının hesabına geçmeden banka tarafından bloke edilmesi, failin eyleminin cezasız kalacağı anlamına gelmemektedir; aksine bu durum yargı kararlarında genellikle tamamlanmış suç veya suça teşebbüs bağlamında hukuki incelemeye tabi tutulan bir fiil olarak değerlendirilir. Güncel içtihatlara göre, hileli davranışlarla iradesi sakatlanan mağdurun kendi tasarrufuyla parayı hesabından çıkarması ve malvarlığında bir eksilme meydana gelmesi, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşması açısından genellikle yeterli bir emare olarak kabul edilmektedir.

Failin sizi hileli yönlendirmelerle aldatması ve sizden bir menfaat temini için harekete geçmesi, suçun icra aşamasına girildiğini ve kastın ortaya konduğunu açıkça göstermektedir. Ancak sizin dikkatiniz ve zamanında bankaya müdahaleniz sayesinde para failin tasarruf alanına geçmeden bloke edilmişse, fail henüz amaçladığı o haksız yararı fiilen elde edememiştir.