Ceza Hukuku

Polis müdahalesi sırasında yaralandığınızı tıbbi rapor, video ve tanık gibi delillerle desteklediğiniz hâlde savcılığın sadece polislerin tuttuğu tutanaklara dayanarak dosyayı kapatması hukuka aykırıdır ve bu durum kötü muamele yasağı ihlali oluşturur. Devletin, kamu görevlilerinin şiddet uyguladığına dair inandırıcı bir iddia ortaya atıldığında bu iddiayı aydınlatacak ve sorumluları tespit edecek etkili bir ceza soruşturması yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır.

İdarenin hizmet kusuru veya ihmali nedeniyle uğranılan zararların tazmini için açılacak davalarda dava açma süresi, zarara yol açan olayın idari niteliğinin ve idarenin sorumluluğunun tam olarak öğrenildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Olayın meydana geldiği tarihte idarenin sorumluluğu bilinmiyorsa ve bu durum daha sonra yapılan incelemeler veya açılan bir ceza davası ile ortaya çıkmışsa, mahkemelerin süreyi olayın yaşandığı ilk günden başlatması hukuka aykırı kabul edilmektedir.

Mahkemenin sizin açtığınız fesih iptali davasını, iddialarınızı ve işlemin mesleki hayatınıza olan ağır etkilerini derinlemesine tartışmadan sadece idarenin şeklî yetkisine dayanarak reddetmesi temel anayasal haklarınızı zedeleyen bir durumdur. İdarenin sözleşmeyi feshederken uyguladığı işlemlerin yargısal denetimi yapılırken, mahkemelerin idarenin takdir yetkisi kullanımının keyfî olup olmadığını mutlaka incelemesi şarttır.

Polis müdahalesi sonucunda yaralandığınızı iddia ettiğiniz durumlarda, savcılığın sadece kolluk görevlileri tarafından hazırlanan raporlara dayanarak dosyayı kapatması, anayasal bir güvence olan kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlali anlamına gelebilmektedir. Devletin, kamu görevlilerinin hukuka aykırı muamelesine uğradığını iddia eden kişilerin şikâyetleri üzerine, olayı aydınlatabilecek tüm delilleri toplayarak bağımsız ve derinlikli bir ceza soruşturması yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Gösteri veya toplanma sırasında polis şiddetine maruz kalarak yaralandığınızı adli muayene raporlarıyla belgelendirmenize rağmen kolluk görevlilerinin şiddet uygulamadıklarını iddia etmesi durumunda, olayın aydınlatılması savcılık makamının derinlikli ve tarafsız bir inceleme yapmasına bağlıdır. Kişinin devletin kontrolü altındayken yaralanması hâlinde, yetkili makamlar bu olayın nasıl gerçekleştiğine dair tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirmekle yükümlüdür.

Soruşturma aşamasında dosyadaki bilgi ve belgelere erişiminizin kısıtlanması, ancak bu kısıtlamanın öngörülen amaçlar ışığında kesinlikle gerekli olduğunun yeterli bir gerekçeyle ortaya konulması hâlinde hukuka uygun kabul edilebilir. Tutuklu yargılamalarda hakkınızdaki tutukluluk hâlinin devamının hukuka uygun olması için size veya müdafinize yöneltilen suçlamalara neden olan unsurlara itiraz etme yönünde gerçek bir fırsatın sunulması gerekmekte olup bu durum soruşturma dosyasına erişim hakkını zorunlu kılabilir.

Gözaltına alınma nedenlerinizin ve hakkınızdaki suçlamaların size bildirilmemesi ile kamu görevlilerinden kötü muamele görmeniz iddialarına karşı doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce olağan hukuki yolları tüketmeniz gerekmektedir. Yakalama veya tutuklama nedenleri ile suçlamaları kendilerine yazılı veya sözlü olarak açıklanmayan kişilere kanunlarımızda tazminat davası açma imkânı tanınmış olup, bu iddia yönünden öncelikle bu etkili hukuk yolunun kullanılması şarttır.

Askeri birlikte veya kamu görevlilerinin gözetimi altındayken maruz kaldığınız fiziksel şiddet iddiaları anayasal güvence altındadır ve mahkemelerin bu iddiaları etkili bir şekilde soruşturmaması durumunda Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verebilmektedir. Devletin gözetimi altındayken meydana gelen yaralanmalarda yetkili makamların tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Şiddet olayından sonra darp raporunu geç almanız veya korku gibi sebeplerle şikayetinizi geri çekmeniz, devletin olayla ilgili etkili bir soruşturma yürütme zorunluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişiye kötü muamelede bulunulduğuna ilişkin yeterince açık belirtiler varsa şikayet olmasa bile yetkili makamlar resen harekete geçerek bir ceza soruşturması başlatmak ve olayı aydınlatmak zorundadır.

Tanıkların mahkemede ifadelerini değiştirmesi veya çelişkili beyanlarda bulunması davanızı peşinen kaybedeceğiniz anlamına gelmez çünkü mahkemelerin bu çelişkileri gidermek ve gerçeği ortaya çıkarmakla yükümlü olduğu anayasal bir kuraldır. Olay anında çevrede bulunan kişilerin önce hiçbir şey görmediklerini söyleyip, daha sonra baskı altında ifade verdiklerini belirterek bağrışma sesleri duyduklarını veya mağdurun yaralandığını gördüklerini itiraf etmeleri durumunda, mahkemeler bu çelişkili durumun üzerine gitmek zorundadır.