Ceza Hukuku

Evinizde yapılan arama sırasında kolluk görevlilerinin şiddetine maruz kaldığınız iddiasıyla yaptığınız şikayet üzerine savcılık tarafından eksik incelemeyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, kötü muamele yasağının usul boyutu kapsamında hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Şikayetiniz üzerine başlatılan bir ceza soruşturmasının etkili kabul edilebilmesi için soruşturma makamlarının olayı aydınlatabilecek tüm delilleri toplaması ve sorumluları belirlemesi şarttır.

Şiddet gördüğünüzü iddia etmenize rağmen hakkınızda düzenlenen adli muayene raporunda herhangi bir darp veya cebir izine rastlanmadığı belirtilmişse ve iddialarınızı destekleyecek başka bir sağlık raporu sunamıyorsanız, Anayasa Mahkemesi şikayetinizin savunulabilir olmadığı sonucuna vararak başvurunuzu açıkça dayanaktan yoksun bulabilecektir. Kötü muameleye uğradığını ileri süren kişilerin, iddialarını yetkili makamlara zamanında sunmaları ve bunları delillerle desteklemeleri beklenmektedir.

Sizi ekonomik ve sosyal yönden doğrudan etkileyen, ani gelişen bir olaya karşı kamu makamlarına sesinizi duyurmak için gecikmeksizin tepki göstermeniz gereken durumlarda önceden izin almanız şart koşulamaz. Hakkınızda uygulanan idari işleme karşı derhâl tepki verilmesi makul olan hâllerde, kamu makamlarına yönelik ifadelerin iletilmesi belirli bir aciliyet taşıdığından, izin sürecinin işletilmesini beklemek tepkinin amacı ve mantığıyla bağdaşmayacaktır.

Ceza infaz kurumunda her hükümlünün kendisine ait bir enstrüman bulundurma hakkı mevzuatla güvence altına alınmıştır. Koğuşta halihazırda başka bir mahkuma ait bağlama veya benzeri bir müzik aleti bulunması, sizin kendi gitarınızı içeri almanıza engel teşkil etmez.

Gözaltı sürecinde havasız ortamlarda bekletilme, uykusuz bırakılma veya temel insani ihtiyaçların engellenmesi gibi olumsuz tutulma koşulları nedeniyle yaşadığınız mağduriyetleri doğrudan savcılığa bildirerek şikayetçi olmanız mümkündür. Ancak bu şikayetlerin hukuki olarak dikkate alınabilmesi için maruz kaldığınız eylemlerin belirli bir ağırlık derecesine ulaşması ve somut delillerle desteklenmesi gerekmektedir.

Savcılığın, maruz kaldığınız polis şiddetini gösteren darp raporunuza rağmen detaylı bir şüpheli veya tanık araştırması yapmadan yalnızca emniyet mensuplarının tutanaklarına dayanarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermesi, anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Olayın aydınlatılabilmesi için savcılık makamının resen ve ivedilikle hareket ederek, size şiddet uyguladığını iddia ettiğiniz görevlileri tespit etmesi ve ifadelerine başvurması yasal bir zorunluluktur.

Kolluk görevlilerinin güç kullanımından kaynaklanan kötü muamele iddialarının soruşturulması için valilik veya kaymakamlık gibi idari mercilerden soruşturma izni alınmasına gerek yoktur. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, polislerin fiziksel şiddet veya orantısız güç kullandığına dair şikayetler memurların yargılanmasına ilişkin kanun kapsamı dışında kalmaktadır.

İdare tarafından size tebliğ edilen evrakta başvuru yolunun ve süresinin gösterilmemiş olması sebebiyle itirazınızın süre aşımından reddedilmesi, Anayasa Mahkemesi tarafından başvuru yolları tüketilmesi noktasında bir eksiklik olarak görülmemektedir. Şikayetiniz üzerine verilen dosyanın işlemden kaldırılmasına yönelik valilik kararında hangi makama ne kadar süre içinde başvuru yapılabileceğine dair bilginin bulunmaması idarenin açık bir eksikliğidir.

Kolluk görevlilerinin güç kullanımından kaynaklanan şikayetlerin savcılık tarafından görevi kötüye kullanma şeklinde nitelendirilerek idareden soruşturma izni istenmesi hukuka uygun bir yaklaşım değildir. Anayasa Mahkemesi, kural olarak soruşturma makamlarının eylemleri hukuki olarak nasıl nitelendirdiğine karışmamakla birlikte, bu nitelendirme yüzünden kötü muamele şikayetlerinin araştırılmamasını anayasal bir sorun olarak kabul etmektedir.

Mahkemelerin, sabit hatlardan yapılan aramaların örgütsel bir iletişim yöntemi olup olmadığını belirleyebilmesi için birtakım detaylı araştırmalar yapması yasal bir zorunluluktur. Yargıtay içtihatlarına göre, sizinle birlikte ardışık olarak arandığı tespit edilen diğer kişilerin kimler olduğunun ve haklarında herhangi bir soruşturma bulunup bulunmadığının araştırılması, eğer varsa bu kişilerin tüm aşamalardaki ifadelerinin getirtilmesi ve gerekirse duruşmada tanık olarak dinlenmeleri gerekmektedir.