Ceza Hukuku

Ceza infaz kurumunda meydana gelen şüpheli ölüm olaylarının aydınlatılması ve sorumluların cezalandırılması için yürütülen ceza davasının makul bir sürat ve özenle sonuçlandırılamaması, Anayasa ile güvence altına alınan yaşam hakkının usul boyutu yönünden bir hak ihlali teşkil etmektedir. Devletin, yaşam hakkını korumak için oluşturulan yasal çerçevenin gereği gibi uygulanmasını sağlamak ve sorumluların belirlenmesini temin edecek etkili bir yargısal sistem kurmak gibi çok temel bir pozitif yükümlülüğü bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurularda üstlendiği görev, şüpheli veya sanık sıfatını taşıyan kişilerin suçlu olup olmadığına karar vermek veya bu kişilere verilecek cezaların miktarını ya da niteliğini belirlemek değildir. Bireylerin cezai sorumluluğuna ilişkin hukuki sorunları incelemek ve sanıklara isnat edilen eylemlerin hukuki vasıflandırmasını yapmak doğrudan derece mahkemelerinin yetki alanına girmektedir.

Sadece hakkınızda devam eden bir ceza davası veya soruşturması bulunması, terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı olduğunuz gerekçesiyle arabuluculuk siciline kaydınızın reddedilmesi için tek başına yeterli bir gerekçe oluşturmaz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idari mercilerin ve mahkemelerin bu tür bir ret kararı verebilmesi için hakkınızdaki şüpheyi somut eylem, olay veya olgularla desteklemesi gerekmektedir.

Kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı olmadan yalnızca devam eden yargılamalara dayanılarak mesleki faaliyetlerinizin engellenmesi, doğrudan özel yaşamınıza yönelik haksız bir müdahale oluşturarak anayasal haklarınızı ihlal eder. Anayasa Mahkemesi, herhangi bir somut olguya veya eyleme dayanılmaksızın sadece süren bir dava veya soruşturma gerekçe gösterilerek arabuluculuk talebinin reddedilmesini, kişinin sosyal çevresiyle ilişkilerini ve mesleki itibarını ciddi şekilde zedelediği için özel hayata saygı hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.

İdarenin veya mahkemelerin, hakkınızdaki ceza davasının beraatle sonuçlanmasını bekleyip sonrasında yeniden başvuru yapabileceğinizi belirterek mevcut talebinizi reddetmesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arabulucular siciline kayıt talebinin reddedilmesi gibi kişinin mesleki ve sosyal hayatını derinden etkileyen işlemlerde, kamu makamlarının salt yargılamanın varlığını yeterli görmemesi ve mevcut durumu somut delillerle açıklaması şarttır.

Anayasa Mahkemesinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumuna dair verdiği iptal ve ihlal kararları, bu kurumun uygulandığı ve usuli güvencelerin sağlanmadığı ceza yargılamalarında hak ihlali doğurduğundan sizin durumunuzdaki dosyalar için yeniden yargılama yolunu açmaktadır. Yüksek mahkeme, söz konusu uygulamanın sanıkların irade beyanlarının alınması usulündeki eksiklikler ve itiraz yolunun etkisizliği gibi nedenlerle temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalelerin demokratik toplum düzenine uygunluğunu sağlayamadığına karar vermiştir.

Mahkemenin usule aykırı olarak gerçekleştirildiği iddia edilen teşhis işlemine yönelik esaslı savunmalarınızı kararında hiç tartışmaması ve bu konuda bir değerlendirme yapmadan ceza vermesi adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırılık teşkil etmektedir. Soruşturma aşamasında size benzeyen kişilerin fotoğrafları ile birlikte gösterilerek usulüne uygun bir teşhis işlemi yapılması gerekirken bu kurala uyulmadığını ileri sürmeniz, doğrudan davanın sonucunu ve hakkınızdaki suçlamanın temelini etkileyebilecek nitelikte çok önemli bir itirazdır.

Ceza davası sonucunda hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın, mahkeme tarafından dosyanın esasına girilmeden ve yalnızca şeklî şartlar yönünden basmakalıp gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, itiraz mercilerinin davayla doğrudan ilgili olan hususları ve sizin öne sürdüğünüz esaslı savunmaları ayrıca değerlendirerek yeterli bir gerekçe ile cevap vermeleri yasal bir yükümlülüktür.

Savcılık tarafından aynı olayla ilgili olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına dayanarak ceza infaz kurumunun verdiği disiplin cezasının iptali için infaz hâkimliğinden yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Ceza infaz kurumunda bulunduğunuz sırada hakkınızda yürütülen bir disiplin soruşturması neticesinde ceza almış olsanız bile, aynı eylem nedeniyle yürütülen adli soruşturma sonucunda suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle savcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi durumunda bu durum yeni bir delil niteliği taşıyabilir.

Hakkınızda mahkûmiyet kararı verilirken belirleyici nitelikteki ifadenin sadece soruşturma aşamasında alınmış yazılı beyanlardan ibaret olması ve bu beyanların sahibi olan tanığı mahkemede sorgulama fırsatından mahrum bırakılmanız durumunda bu karara karşı ihlal iddiasıyla itiraz yoluna gidebilirsiniz. Bir ceza yargılamasında, aleyhinize ifade veren kişinin duruşmada hazır edilerek beyanlarının alınması ve sizin de bu kişinin ifadelerinin tespiti sırasında orada bulunarak ona sorular yöneltebilmeniz büyük bir önem taşır.