Bireysel Başvuru

Haksız yere gözaltına alındığınızı veya tutuklandığınızı düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası açma yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Gözaltı süresinin kanuni sınırları aştığı, yakalama ve tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddialarında, asıl davanız sonuçlanmamış olsa bile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma imkânı bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, birden fazla suçtan verilen cezaların farklı aşamalarda kesinleştiği durumlarda her bir suç yönünden bireysel başvuru süresini ayrı ayrı değerlendirmektedir. İlgili kanunlar gereğince bireysel başvuruların, olağan kanun yollarının tüketildiği tarihten ve nihai kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılması zorunludur.

Anayasa Mahkemesi, sizinle aynı durumda olan ve aynı şirkete yatırdıkları paranın iadesi için hukuki yollara başvurup sonradan çıkan yasal düzenlemeler nedeniyle mağdur olan kişilerin dosyalarını hukuki irtibat nedeniyle birleştirerek tek bir dosya üzerinden incelemektedir. Sizin ve diğer mağdurların açtığı davaların konuları, hukuki sebepleri ve maruz kalınan hak ihlalleri birbiriyle doğrudan bağlantılı olduğu için, yargılamanın bütünlüğü ilkesi gereğince bu dosyalar tek bir başvuru numarası altında birleştirilir.

Mahkeme kararına rağmen cezaevi idaresinin lehinize olan kararı uygulamakta gecikmesi ve belgelerinizi geç teslim etmesi, temel haklarınıza yönelik orantısız bir müdahale oluşturduğundan dolayı ihlal niteliği taşımaktadır. Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği bir ihlal kararı doğrultusunda infaz hâkimliği tarafından yeniden yargılama yapılıp lehinize karar verilmiş olsa bile, söz konusu belgelerin idare tarafından bir yılı aşkın bir süre boyunca tarafınıza verilmemesi demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü kabul edilemez.

Hayır, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmadan önce yasal olarak yeni kurulan idari başvuru yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, mart iki bin yirmi dört tarihinde yürürlüğe giren yeni kanuni düzenlemeler doğrultusunda, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin başvurularda öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna gidilmesini şart koşmaktadır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne yaptığınız başvuru üzerinden tazminat alabilmeniz için öncelikle ilgili kanunla kurulan komisyona müracaat etmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların uzaması şikâyetlerine yönelik olarak kanunda yapılan yeni değişiklikler kapsamında Tazminat Komisyonu isimli başvuru yolunun kullanılması gerektiğine karar vermiştir.

Tarafı olmadığınız bir dava dosyası üzerinden verilen kararlar nedeniyle doğrudan ve kişisel olarak etkilenmediğiniz sürece Anayasa Mahkemesi'ne kendi adınıza bireysel başvuruda bulunmanız hukuken mümkün değildir. Bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale yol açtığı ileri sürülen kamusal eylem veya işlemden başvurucunun güncel ve kişisel olarak doğrudan mağdur olması gerekmektedir.

Boşanma davalarında eşinizin soyut beyanlarına dayanılarak hakkınızda verilen uzaklaştırma kararlarına yaptığınız itirazların mahkemelerce somut bir gerekçe sunulmadan reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, aleyhine tedbir istenen kişinin sunduğu somut delillerin ve esaslı itirazların itiraz mercii tarafından karşılanmamasını adil yargılanma hakkı kapsamında bir ihlal olarak değerlendirmektedir.

Bir yıla yaklaşan bir süre boyunca eşinizle hiç görüşmemiş olmanıza ve hakkınızda tedbiri ihlal ettiğinize dair kesin bir delil bulunmamasına rağmen uzaklaştırma kararının sürekli uzatılması, itiraz mercilerinin yeterli gerekçe sunmaması hâlinde hukuka aykırı bulunabilir. Mahkemelerin, aile içi şiddetin önlenmesi yasası kapsamında verilen önleyici tedbir kararlarını uzatırken, bu tedbirin devam etmesini zorunlu kılan güncel ve somut olguların nelerden ibaret olduğunu kararlarında açıkça belirtmeleri beklenir.

Uzun süren yargılamalar nedeniyle Anayasa Mahkemesine doğrudan bireysel başvuru yapmadan önce, kanunla kurulan ve makul sürede yargılanma iddialarını incelemekle görevli olan Tazminat Komisyonu yolunun tüketilmesi yasal bir zorunluluktur. Yapılan yasal yasal değişiklikler sonucunda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılacak başvurulardan önce öncelikle bu komisyona müracaat edilmesi öngörülmüştür.