Bireysel Başvuru

Hakkınızda verilen beraat kararı kesinleştikten sonra haksız yere tutuklu kaldığınız süreler için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunlarda öngörülen tazminat yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Kanuna uygun olarak tutuklandıktan sonra yargılama sonucunda haklarında beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen kişilere, uğradıkları zararların telafisi amacıyla devletten tazminat talep edebilme imkanı açıkça tanınmıştır.

Haksız yere gözaltında kalmanızın ardından açtığınız tazminat davasında hükmedilen tutarın çok düşük olması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Hakkınızda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar sonrasında açtığınız davalarda, mahkemelerin takdir ettiği manevi tazminat miktarının Anayasa Mahkemesinin benzer durumlar için öngördüğü tutarlara göre kayda değer ölçüde düşük olmaması gerekir.

Haksız yere gözaltına alınmanız veya tutuklanmanız sonrasında hakkınızda beraat kararı verilmişse doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmanız mümkün değildir, öncelikle tazminat davası açmanız gerekir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşıldığı, yakalama veya tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddiaları bakımından asıl dava sonuçlanmış ve hakkınızda beraat kararı verilmişse, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında öngörülen tazminat davası açma imkânı, öncelikle tüketilmesi gereken etkili bir hukuk yoludur.

Gözaltına alındığınızda veya tutuklandığınızda hakkınızdaki suçlamaların ve yakalama nedenlerinin size bildirilmemesi durumunda maddi ve manevi zararlarınızın giderilmesi için idari ve yargısal yollara başvurarak tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Mevzuatımıza göre, yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine yazılı veya bunun hemen mümkün bulunmadığı hâllerde sözlü olarak açıklanmayan kişilere tazminat davası açabilme imkânı tanınmaktadır.

Haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle açtığınız davada hükmedilen tutarın çok düşük olması, Anayasa ile güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanan dosyalarda, haksız yakalama ve gözaltı işlemleri için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır.

Hakkınızda yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi durumunda, maruz kaldığınız hukuka aykırı koruma tedbirleri nedeniyle devletten maddi ve manevi tazminat talep etme hakkınız elbette bulunmaktadır. Ceza muhakemesi süreçlerinde şüpheliler hakkında uygulanan gözaltı, tutuklama veya iletişim dinlenmesi gibi işlemler, soruşturmanın sonunda suçsuzluğunuzun anlaşılmasıyla birlikte haksız bir nitelik kazanmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, soyadı değişikliği davalarının sadece yeni alınacak ismin Türk dilinden olması gerektiği gibi kuralcı ve genel geçer ifadelere dayanılarak reddedilmesini anayasal hakların ihlali olarak görmektedir. Mahkemelerin, talep ettiğiniz yabancı kelimenin neden soyadı olarak kullanılamayacağını somut olarak açıklaması ve bu değişikliğin kamusal menfaatleri veya kamu düzenini nasıl zedeleyeceğini kanıtlaması gerekmektedir.

Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin şikayetleriniz için öncelikle Tazminat Komisyonuna başvuru yapmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre, mahkeme süreçlerinin uzun sürmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda bireysel başvuru yoluna gitmeden önce kanunla kurulan idari başvuru yollarının tüketilmesi zorunludur.

Soruşturma dosyasındaki belgelere erişiminizin somut ve geçerli bir gerekçe gösterilmeksizin kısıtlanması nedeniyle Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda lehinize manevi tazminat ödenmesine karar verilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kişinin hürriyetinden yoksun bırakıldığı durumlarda tutukluluğa itiraz imkânını zedeleyen dosyaya erişim kısıtlamalarının ilgili anayasal hakları ihlal ettiğini belirterek, yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek nitelikteki manevi zararlar için uygun bir miktar tazminata hükmedebilmektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi sebebiyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine değil, öncelikle hukuk sistemimizde bu tür şikayetleri incelemekle görevli olan Tazminat Komisyonu yoluna başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik iddialarda doğrudan kendisine yapılan başvuruları, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmaktadır.