Aydınlatma Yükümlülüğü

İşlem yaptığınız ticari işletmelerin, sizden kişisel verilerinizi toplarken bu verileri ne amaçla, hangi hukuki dayanakla kullanacaklarını ve kimlere aktaracaklarını size açıkça anlatmaları yasal bir zorunluluktur. Mevzuatımızda bu durum aydınlatma yükümlülüğü olarak tanımlanmakta olup, bu yükümlülüğün veri işleme faaliyeti başlamadan önce ve tamamen sizin anlayabileceğiniz açık ve sade bir dille yerine getirilmesi şarttır.

Vergi idaresi, devletin mali ve ekonomik çıkarlarını korumak veya suç soruşturması yürütmek amacıyla verilerinizi işlerken, size aydınlatma metni sunmak zorunda değildir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bu tür kamu gücü gerektiren istisnai hallerde vergi idaresini aydınlatma yükümlülüğü kapsamı dışında tutmuştur.

Arabulucunun kişisel verilerinizi toplarken size bu verilerin hangi amaçla işleneceği, ne kadar süreyle saklanacağı ve kimlere aktarılabileceği konusunda detaylı bilgi vermesi zorunludur. Bu zorunluluk, veri sorumlusu sıfatını taşıyan arabulucunun yerine getirmesi gereken aydınlatma yükümlülüğü olarak adlandırılmaktadır.

Kişisel verileriniz toplanırken kurumların size kendi kimliklerini, bu verileri tam olarak hangi meşru amaçla topladıklarını ve ileride kimlere hangi şartlarda aktarabileceklerini açıkça bildirmemesi yasal düzenlemelere kesinlikle aykırıdır. Kurumların veri toplama aşamasında bu temel bilgilendirmeyi yapması yasal bir aydınlatma yükümlülüğü kapsamında olup, verilerinizin ne şekilde kullanılacağı ve işleneceği konusunda sizin net, anlaşılır ve sade bir dille aydınlatılmanız kanuni bir şarttır.

Doktorunuzun, önerdiği tedavinin veya yazdığı ilacın olası yan etkileri hakkında sizi bilgilendirmemesi, temel yükümlülüklerinden biri olan aydınlatma yükümlülüğü ihlali olarak kabul edilmektedir. Uzaktan sağlık hizmetlerinde de yüz yüze muayenelerde olduğu gibi hastanın tam ve eksiksiz bir şekilde aydınlatılması ve rızasının alınması şarttır.

Platformun üyelik aşamasında kişisel verilerinizin hangi amaçlarla ve ne şekilde kullanılacağı konusunda sizi önceden ve eksiksiz bir şekilde bilgilendirmemesi, açıkça yasal mevzuata aykırılık teşkil edebilecek bir durumdur. Kanun uyarınca veri sorumlusu olan şirketler, kişisel verilerin elde edildiği esnada ilgili kişilere karşı şeffaf davranmak ve aydınlatma yükümlülüğü adı verilen asli bir sorumluluğu yerine getirmek mecburiyetindedir.

Hizmet sunan platformların ve uygulamaların, kişisel verilerinizi ileride tam olarak hangi özel amaçlarla işleyeceklerini size anlatmak için hazırladıkları bilgilendirme metinlerinin açık, çok sade ve herkes tarafından rahatlıkla anlaşılabilir bir dilde kurgulanması kanuni bir mecburiyettir. Kullanıcıların önüne sunulan sayfalarca süren, karmaşık hukuki terimlere boğulmuş, uzun paragraflardan oluşan ve veri işleme sınırlarını muğlak bırakan metinler, yasaların emrettiği şeffaflık ilkesiyle kesinlikle örtüşmeyen bir uygulamadır.

Sigorta işlemleri sırasında, size ait kişisel veriler elde edilmeden önce veya en geç elde edilme anında açık, sade ve anlaşılır bir dille mutlaka ön bilgilendirme yapılması kanuni bir zorunluluktur. Sigorta şirketinin veya yetkili acentesinin taşıdığı aydınlatma yükümlülüğü, sadece çok uzun sözleşme metinlerinin arasına gizlenmiş, okunması zor genel ifadelerle geçiştirilemez.

Tahkim yargılamasının gizli olması, veri koruma hukuku kapsamında veri sorumlusunun ilgili kişilere karşı yerine getirmesi gereken aydınlatma yükümlülüğü kuralını tamamen ortadan kaldırmamakta olup, avukatınızın bu yöndeki uyarısı yerinde bir değerlendirmedir. Şeffaflık ilkesi gereği, kişisel verileri işlenen kişilerin, verilerinin hangi amaçla, kimler tarafından ve hangi hukuki dayanakla tahkim sürecinde kullanıldığı hakkında bilgilendirilmesi kural olarak zorunludur.

Araç üreticisinin veya hizmet sağlayıcı firmanın, hangi kişisel verilerinizi topladığı, bunları ne amaçla işlediği ve kimlere aktardığı konusunda sizi açık, şeffaf ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirmemesi yasal mevzuata aykırılık oluşturmaktadır. Veri sorumluları, aracı kullanmaya başladığınız ilk andan itibaren, araç ekranlarındaki semboller veya mobil uygulamalar aracılığıyla aydınlatma yükümlülüğü gereklerini eksiksiz şekilde yerine getirmek zorundadır.