Aydınlatma Yükümlülüğü

İşvereninizin şirket bilgisayarlarını şahsi amaçlarla kullandığınız gerekçesiyle iş sözleşmenizi feshedebilmesi için, öncelikle size bu konuda aydınlatma yükümlülüğü çerçevesinde bilgi vermiş ve kullanım sınırlarını yazılı olarak belirlemiş olması aranır. Yargıtay uygulamalarına göre, kurum içi yönetmeliklerle önceden belirlenmiş kurallar ihlal edildiyse geçerli veya haklı nedenle fesih gündeme gelebilir.

İşverenlerin, işin yürütülmesi amacıyla tahsis ettikleri kurumsal e-posta hesaplarını denetleme hakkı bulunmakla birlikte, bu hak kesinlikle sınırsız değildir ve çok sıkı kurallara tabidir. Kurumsal e-posta hesaplarındaki yazışmaların kural olarak profesyonel amaçlı olması beklense de, işverenlerin bu içerik denetimini gerçekleştirebilmeleri için öncelikle çalışanlara yönelik aydınlatma yükümlülüğü kuralını yerine getirmiş ve denetim sınırlarını önceden açıkça bildirmiş olmaları gerekir.

Elektronik ticaret sitelerinin, ödeme işlemi tamamlanmadan önce alıcılara veri girişindeki hatalarını belirleyebilmeleri ve düzeltebilmeleri için uygun ve kolay erişilebilir teknik araçlar sunması gerekmektedir. Alışveriş esnasında sepete yanlış ürün eklenmesi veya yanlış beden seçilmesi gibi durumların önüne geçilebilmesi adına sipariş özeti gösterilmesi hukuki bir zorunluluktur.

Evden veya uzaktan çalışma düzeninde dahi olsanız, işverenin şirketin sağladığı bilgisayar üzerinden casus yazılımlarla her saniyenizi, klavye hareketlerinizi veya ortamınızı kamerayla gizlice denetlemesi hukuka uygun bir davranış biçimi sayılmamaktadır. Uzaktan çalışmada işverenin elbette iş sözleşmesi gereği performansınızı veya iş süreçlerini kontrol etme yetkisi vardır, ancak bu denetim mutlaka ölçülülük ilkesi çerçevesinde yapılmalı ve evinizin gizliliğini ihlal edecek boyutlara kesinlikle ulaşmamalıdır.

İnternet sitelerinin kişisel verilerin işlenmesine dair sizi bilgilendirme yükümlülüklerini gerçek bir insan temsilci yerine sistemsel bir yapay zeka asistanı üzerinden yerine getirmesi, gerekli yasal şartların eksiksiz sağlanması durumunda hukuken geçerli kabul edilebilmektedir. Veri sorumlusunun kullanıcılara verilerin neden işlendiğini, kimlere ne şekilde aktarılabileceğini ve kişinin kanuni haklarını bildirmesi mecburiyetine aydınlatma yükümlülüğü denilmektedir.

Çerezlerin kullanımında size reddetme imkânı sunulmaması ve siteyi kullanabilmeniz için çerezleri kabule zorlanmanız hukuka aykırılık teşkil edebilecek önemli bir emaredir. İnternet sitelerinin düzgün çalışması için gereken zorunlu çerezler dışında kalan, özellikle davranışsal reklamcılık amacıyla kullanılan çerezler için kullanıcıların bilgilendirilmeye dayalı rızası alınmalıdır.

Elektronik ticaret sitelerinin, kullanıcıların kimlik, iletişim, konum veya site içi gezinme verilerini elde ederken ve işlerken kişisel verilerin korunması mevzuatına uygun hareket etmesi yasal bir mecburiyettir. Çerezler vasıtasıyla toplanan IP adresi, arama alışkanlıkları ve görüntülenen ürünler gibi bilgilerin sizin onayınız olmaksızın kaydedilmesi ve reklam amacıyla kullanılması hukuka aykırılık teşkil edebilir.

Suç işlenmesinin önlenmesi veya adli bir soruşturmanın yürütülmesi amacıyla yetkili kolluk kuvvetleri tarafından kişisel verilerinizin işlenmesi sırasında size önceden haber verilmemesi kural olarak bir hak ihlali oluşturmamaktadır. Kanun koyucu, devletin güvenliğini sağlamak ve suçlarla mücadele edebilmek amacıyla yürütülen bu tür resmi süreçlerde kurumu aydınlatma yapma yükümlülüğünden istisnai tutmuştur.

Kiraladığınız elektrikli scooter gibi araçların konumunuzu anlık olarak takip etmesi, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir kişisel veri işleme faaliyetidir. Şehirlerde sağlanan ulaşım hizmetlerinde araçların nerede hareket ettiğine dair bilgiler, o aracı kullanan kişinin konum bilgilerini de açığa çıkarmaktadır.

İşverenin size tahsis ettiği araçta bulunan konum belirleme sistemi aracılığıyla, mesai saatleri dışında ve hafta sonlarında nerede olduğunuzu izlemesi hukuka aykırı ve özel hayatınıza açık bir müdahale niteliğindedir. Araç takip sistemlerinin kullanımı, mesai saatleri içerisinde işin verimli yürütülmesi, güvenliğin sağlanması ve iş planlaması gibi amaçlarla sınırlı tutulmalı, bu izlemenin hangi koşullarda yapılacağı konusunda tarafınıza mutlaka aydınlatma yükümlülüğü kapsamında önceden bilgi verilmiş olmalıdır.