Adil Yargılanma Hakkı

Hakkınızda verilen kararda delillerinizin toplanmaması ve taleplerinizin reddedilmesi, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Mahkemelerin, yargılama sürecinde sanıkların delil toplatma ve inceletme taleplerini gerekçesiz olarak reddetmesi, savunma makamını iddia makamına göre oldukça dezavantajlı bir duruma düşürmektedir.

İtiraz makamlarının dosyanın esasına girmeden ve sadece şekli şartlar yönünden inceleme yaparak matbu gerekçelerle ret kararı vermesi, hukuki güvencelerin sağlanmadığını gösterir. Anayasa Mahkemesinin konuyla ilgili tespitlerine göre, mahkemeler tarafından verilen kararlara karşı yapılan itiraz incelemelerinde, merciilerin davayla doğrudan ilgili olan hususları ayrıca değerlendirerek mutlaka yeterli bir gerekçe ile cevap vermeleri gerekmektedir.

Mahkemenin aleyhinize ifade veren tanıkları duruşmada dinlememesi ve size bu kişileri sorgulama imkanı tanımaması durumunda, sadece bu ifadelere dayanarak mahkumiyet kararı verilmesi kural olarak hukuka aykırılık teşkil edebilir. Adil bir yargılamanın yapılabilmesi için hakkınızda yürütülen ceza davası sürecinde aleyhinize olan tanıklara soru yöneltebilmeniz, onlarla yüzleşebilmeniz ve beyanlarının doğruluğunu sınama fırsatına sahip olmanız gerekmektedir.

Daire başkanı olarak görev yaparken başka bir kadroya atanmanıza karşı açtığınız davada, üst mahkemenin lehinize verdiği bozma kararına yerel mahkeme uyduktan sonra kural olarak usuli kazanılmış hak elde etmiş olursunuz. Ancak yargılama sürecinde Danıştay, daha önce verdiği bozma kararından farklı bir değerlendirme yaparak mahkemenin lehinize olan kararını tekrar bozmuştur.

Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek öneme sahip temel iddialarınızın mahkemeler tarafından hiçbir şekilde incelenmemesi ve kararda karşılanmaması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, mahkemelerin kendilerine sunulan tüm iddialara tek tek yanıt vermek zorunda olmamakla birlikte, uyuşmazlığın çözümünde kritik rol oynayan savunmalara makul ve tatmin edici bir yanıt vermesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Mahkemenin lehinize olan uzman raporunu hiçbir gerekçe göstermeden yok sayması ve iddialarınızı cevapsız bırakması hukuka uygun bir yaklaşım değildir. Yargılama süreçlerinde mahkemeler, tarafların davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarını ve sundukları delilleri mutlaka incelemek zorundadır.

Mahkemenin, hakkınızda düzenlenen idari para cezasına karşı yaptığınız itirazda sizin lehinize olan kişileri dinlemesi ve savunmanızı güçlendirecek delilleri toplaması gerekmektedir. İdari para cezası tamamen kolluk görevlilerinin tuttuğu tutanağa dayandırılarak kesilmişse ve siz alkol satışı saatinin iddia edilenden farklı olduğunu savunarak müşterilerin dinlenmesini talep etmişseniz, bu talebin mahkemece makul bir çaba gösterilmeden reddedilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Cezaevi kantininden yasal yollarla temin ettiğiniz bir radyonun sonradan yasaklanan özelliklere sahip olması sebebiyle doğrudan hapis cezası almanız hukuken geçerli bir nedene dayanmaz. İdarenin daha önceden satışına izin verdiği ve denetimlerinden geçen bir cihazı bulundurmanız, yasaklı eşya bulundurma kastıyla hareket ettiğinizi tek başına göstermez.

Yargılandığınız davada ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki önemli iddiaların mahkeme tarafından kararda cevapsız bırakılması, gerekçeli karar hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, sabit veya ankesörlü hatlarla örgütsel iletişim kurma iddiasının hukuki bir kesinlik içinde kanıtlanabilmesi için mahkemelerin belirli araştırmaları yapması zorunludur.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki temel iddialarınızı ve sunduğunuz belgeleri kararda hiç tartışmadan mahkûmiyet kararı vermesi adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka uygun kabul edilemeyebilir. Ceza yargılamalarında mahkemelerin, sanıkların ileri sürdüğü ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek nitelikteki savunmalara makul ve tatmin edici bir gerekçe ile yanıt vermesi zorunludur.