Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Adil Yargılanma Hakkı

Adil Yargılanma Hakkı

Hukuk devletinin varlık sebebi olan adil yargılanma hakkı; bağımsız, tarafsız ve makul sürede karar veren bir yargı mekanizmasının en temel güvencesidir. Gerek ceza gerekse hukuk davalarında usule ilişkin usulsüzlükler, savunma hakkının kısıtlanması veya gerekçesiz kararlar, sürecin AYM ve AİHM nezdinde ihlal kararıyla sonuçlanmasına zemin hazırlayan kritik hukuki noksanlıklardır.
Soru & Cevap Güncelleme: 11.02.2026

Depremde yıkılan dükkanım için açtığım davada bilirkişi dükkanın metrekaresini yanlış hesapladı. İtiraz ettim ama mahkeme itirazımı hiç dikkate almadan karar verdi, bu durumda ne yapabilirim?

add

Mahkemenin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı itirazlarınızı değerlendirmeden karar vermesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkının ihlali anlamına gelir. Sizin durumunuzda olduğu gibi, taşınmazın yapım alanı ve kusur oranları gibi doğrudan tazminat miktarını etkileyecek konularda emsal dosyalardaki farklı tespitleri sunarak bilirkişi raporuna yaptığınız itirazların mahkeme tarafından mutlaka gerekçeli bir şekilde karşılanması şarttır.

Soru & Cevap Güncelleme: 23.06.2025

Mahkeme güvenliğini sağlamak için tanığın kimliğini gizli tuttuğunu söylüyor. Bu durumda benim kendimi adil bir şekilde savunabilmem için mahkemenin ne yapması gerekirdi?

add

Mahkemenin bir tanığın kimliğini gizli tutma kararı alması durumunda, sizin adil bir şekilde yargılanabilmeniz için savunma tarafına dengeleyici birtakım güvenceler sağlayan özel bir usul yürütmesi gerekmektedir. Örgütlü suçlarla mücadelede tanıkların veya yakınlarının tehlikeye düşmesini engellemek amacıyla kimliklerinin gizli tutulması makul bir gerekçe olarak kabul edilebilir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.03.2025

Astsubaylık mülakatında haksız yere elendiğimi düşünerek dava açtım ama mahkeme detaylı inceleme yapmadan davamı reddetti. Gerekçesiz verilen bu karara karşı anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Astsubaylığa geçiş mülakatında başarısız sayılmanız üzerine açtığınız iptal davasında mahkemenin iddialarınızı karşılamadan ve yeterli açıklama yapmadan davanızı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, idare mahkemelerinin mülakat komisyonunun mevzuata uygun oluşturulup oluşturulmadığına ve sınavın usulüne göre yapılıp yapılmadığına dair esaslı itirazları titizlikle incelemesi gerektiğini belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 28.04.2025

Açtığım idari davada mahkeme kurumdan bazı belgeleri ara kararla istedi ama kararını verirken gelen bu belgelere hiç değinmeden davamı reddetti. Mahkemenin bu tavrı hukuken doğru mu?

add

Mahkemenin uyuşmazlığın çözümü için ara kararla idareden belge talep etmesine rağmen, nihai kararında bu belgelerin içeriğini hiç tartışmadan davanızı reddetmesi hukuken doğru bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, yargılama makamlarınca gerçekleştirilen araştırmalar neticesinde tespit edilen hususların keyfî uygulamaların önüne geçecek şekilde kararda ortaya konulması gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.07.2025

Kurumun bana bildirdiği kararda itiraz süresi yazmıyordu ben de geç dava açtım diye davam süre aşımından reddedildi, bu haksızlık karşısında ne yapabilirim?

add

İdarenin bildirdiği kararda başvuru süresini göstermemesi nedeniyle davanızın geç açıldığı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda, bu hukuka aykırı kararın ortadan kaldırılması için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Devletin kurumları, tesis ettikleri işlemlerde ilgili kişilerin hangi kanun yollarına ve mercilere ne kadar süre içinde başvurabileceğini açıkça belirtmek zorundadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 28.07.2025

Davamı kaybedince istinafa başvurdum ve rahatsızlığımın görevden kaynaklandığına dair iddialarımı yazdım ama mahkeme hiçbir açıklama yapmadan itirazımı reddetti. İddialarımın incelenmemesi normal mi?

add

İstinaf mahkemesinin, davanın sonucuna etki edebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı ve itirazlarınızı hiçbir inceleme yapmadan ve gerekçe göstermeden reddetmesi adil yargılanma standartlarına uygun değildir. Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz, özellikle rahatsızlığınızın görev sırasında yaşanan akustik travma gibi spesifik nedenlerle oluştuğuna dair iddialarınızın alt derece mahkemelerince araştırılması ve bu araştırmaların da istinaf makamınca denetlenmesi gerekir.

Soru & Cevap Güncelleme: 02.03.2026

Mahkeme kararında istinaf süresi iki hafta yazıyordu, ben de buna uyarak itiraz ettim ama süreyi kaçırdığım söylendi. Mahkemenin yanlış süre vermesi yüzünden hakkımı kaybeder miyim?

add

Mahkemenin kararında kanun yolu süresini hatalı göstermesi durumunda, bu süreye güvenerek hareket ettiğiniz için hakkınızı kaybetmemeniz ve istinaf başvurunuzun incelenmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin ve mahkemelerin vatandaşlara karara karşı başvurulacak kanun yolunu ve süresini doğru gösterme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 02.04.2025

İşe iade davamda istinaf mahkemesi işverenin bana güveninin sarsıldığını söyleyerek davamı reddetti ama hangi sözümün buna sebep olduğunu açıklamadı, bu yasal mı?

add

İstinaf mahkemesinin işe iade davanızı reddederken işverenle aranızdaki güven ilişkisini sarsan sözlerinizin veya davranışlarınızın neler olduğunu ve bunların güveni nasıl zedelediğini kararında açıkça belirtmemesi yasal ve anayasal güvencelere aykırıdır. Anayasa güvencesi altındaki adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemelerin verdikleri kararların yeterli ve makul bir gerekçe içermesi zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 18.08.2025

Adli yardım talebim reddedilince mecburen dava harcını ve gider avansını cebimden ödedim, yine de anayasa mahkemesine başvursam haklı bulunur muyum?

add

Adli yardım talebinizin reddedilmesi üzerine davanıza devam edebilmek için mahkeme veznesine istenen harç ve gider avansını ödemiş olmanız, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmanıza kesinlikle engel değildir. Mahkemelerin, hiçbir geliri bulunmayan kişilerden dava açmayı zorlaştıracak düzeyde ödeme talep etmesi ve fakirlik durumunu usulünce araştırmadan ret kararı vermesi, temel hak ve özgürlüklerinizden olan adil yargılanma hakkı çerçevesinde korunan haklarınıza açık bir müdahaledir.

Soru & Cevap Güncelleme: 07.09.2025

Cezaevinde slogan attığım iddia edilerek hakkımda tutanak tutuldu ama sözlü savunma vermem engellendi. İdarenin tutanağına itiraz etmeme rağmen ceza aldım, bu durumda ne yapabilirim?

add

Ceza infaz kurumunda hakkınızda yürütülen bir disiplin soruşturmasında savunmanız alınmadan size ceza verilmesi hukuka aykırılık teşkil eder ve bu durum kararın iptalini gerektirebilir. İlgili kanun gereğince savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği emredici bir kuraldır.