Açık Rıza

Önceden işaretlenmiş kutucuklar yoluyla kişisel verilerinizin işlenmesi için onay alınması hukuki açıdan geçerli bir açık rıza olarak değerlendirilmemektedir. Avrupa Birliği'nin güncel düzenlemelerinde ve kanunumuzda aranan rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve kişinin özgür iradesiyle aktif bir eylem veya bildirim yoluyla verdiği onay anlamına gelmektedir.

Veri işleme faaliyetinin yalnızca rızaya dayalı olarak gerçekleştirildiği durumlarda, vermiş olduğunuz bu onayı istediğiniz zaman hiçbir hukuki gerekçe göstermeksizin geri çekme hakkına sahipsiniz. Mevzuat uyarınca, rızanın geri alınması işlemi tıpkı başlangıçtaki rızayı vermek kadar kolay, şeffaf ve erişilebilir bir yöntemle tarafınıza sunulmak zorundadır.

İnternet alışverişlerinde siparişinizi tamamlarken karşınıza çıkan reklam ve kampanya onay kutucuklarının önceden işaretli olarak size sunulması hukuken kesinlikle yasaktır. Yasal düzenlemelere göre, bir satıcının size ticari mesaj gönderebilmesi için alacağı açık rıza beyanının tamamen sizin özgür iradenizle ve aktif bir şekilde o kutucuğu işaretlemeniz yoluyla verilmesi şarttır.

Hayır, önceden hazırlanmış uzun sözleşmelerin veya formların detaylıca okunmadan işaretlenmesi, verilerinizin şirketler tarafından istedikleri gibi kullanılabileceği yönünde geçerli bir açık rıza niteliği taşımamaktadır. Hukuken geçerli bir rızanın varlığından söz edilebilmesi için, onayın belirli bir konuya ilişkin ve sınırları çizilmiş olması, size yeterli aydınlatma yapılarak bilgilendirmeye dayanması ve tamamen özgür iradenizle açıklanması şarttır.

Abonelik formlarında onay kutucuklarının kullanıcıdan önce işaretlenmiş şekilde sunulması, geçerli bir izin alma yöntemi olmadığından hukuken geçersiz sayılmaktadır. Kanun koyucu, kişinin rızasının özgür iradesiyle ve aktif bir onay eylemiyle verilmesini şart koştuğu için, kullanıcının hareketsiz kalmasına veya kutuyu temizlemeyi unutmasına dayanan sistemler yasal olarak açık rıza vasfı taşımamaktadır.

Müşterilerinizle aranızdaki sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olan verileri işlemeniz hukuka uygun bir gerekçe oluştursa da, bulut bilişim gibi sistemlerde durum bazen değişebilmektedir. Eğer kullandığınız bulut hizmetinin sunucuları yurt dışında bulunuyorsa, bu işlem yurt dışına veri aktarımı sayılacağından açık rıza almanız gerekebilecek bir hukuki incelemeye esas oluşturabilir.

Bir ürün veya hizmetin sunulmasının, kişisel verilerinizin işlenmesine ve reklam gönderilmesine onay verme şartına bağlanması, ilgili mevzuatın ruhuna aykırılık teşkil edebilecek bir uygulamadır. Hukukumuzda kişisel verilerin işlenebilmesi için aranan temel şartlardan biri olan açık rıza, kişinin özgür iradesiyle ve herhangi bir baskı altında kalmadan verilmiş olmalıdır.

İş ilişkisinde çalışan ile işveren arasındaki güç eşitsizliği nedeniyle, işe girme veya işi kaybetme kaygısıyla verilen onayın özgür irade ürünü olup olmadığı hukuken çok tartışılan bir konudur. Bir rızanın hukuken geçerli bir açık rıza sayılabilmesi için; belirli bir konuya ilişkin olması, önceden aydınlatmaya dayanması ve tamamen baskıdan uzak şekilde verilmesi şarttır.

Bir ürünün satılmasının veya bir hizmetin sunulmasının, kişisel verilerinizin işlenmesi ile sisteme kaydedilmesi için açık rıza verme ön şartına katı bir şekilde bağlanması hukuka aykırı bir uygulamanın göstergesi olarak kabul edilmektedir. Mevzuatımızda kişisel verilerin yasal olarak işlenebilmesi için aranan temel şartlardan biri olan açık rıza kavramı, kişinin konu hakkında detaylıca bilgilendirilmesine ve iradesini hiçbir dış baskı veya mecburiyet altında kalmadan tamamen özgürce açıklamasına dayanmalıdır.

Mesai takibi amacıyla kurumunuzun biyometrik veri işlemesi, temel hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Parmak izi gibi biyometrik veriler, kanunda özel nitelikli kişisel veriler olarak kabul edilmektedir ve açık rıza ya da açık bir yasal dayanak olmaksızın işlenemez.