Soru & Cevap
Mahkeme, Yunan vatandaşı olmamıza rağmen dernek adında "Türk" ifadesini kullanmamızın yanıltıcı olacağını söyleyip tescili reddetti. Vatandaşlıktan farklı bir etnik kimlikle dernek kurmak yasak mı?
Hayır, resmi vatandaşlık bağınız ile hissettiğiniz veya sahip olduğunuz etnik kimliğin farklı olması, o etnik kimliği ifade eden bir dernek kurmanıza hukuken engel değildir. Mahkemelerin, vatandaşlık ile etnik kökenin örtüşmemesini gerekçe göstererek tescili reddetmesi, uluslararası hukuk kapsamında korunan haklara aykırılık teşkil eder. Nitekim benzer bir uyuşmazlıkta, yerel mahkemeler dernek ismindeki ifadenin üyelerin yabancı uyruklu olduğu izlenimi yaratarak yanıltıcı imaj oluşturduğunu iddia etmiştir. Ancak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kişilerin kendi etnik veya kültürel kökenlerini serbestçe tanımlayabilmelerinin azınlık hakları korumasının temel taşı olduğunu vurgulamıştır. Etnik köken kişinin kendi iç dünyası ve aidiyeti ile ilgiliyken, vatandaşlık devletle olan hukuki bir bağdır. Bireylerin resmi vatandaşlıkları ne olursa olsun, kendilerini belirli bir kültürel gruba ait hissederek bir araya gelmeleri ve kültürlerini yaşatmak amacıyla sivil toplum faaliyetlerinde bulunmaları demokratik çoğulculuğun bir gereğidir. Tüzüğünde üyelik şartı olarak açıkça o ülkenin vatandaşlığının arandığı belirtilmişse, kimlik konusunda kafa karışıklığı yaşanacağı gibi varsayımlara dayanılarak dernek kurma hakkı engellenemez.