Soru & Cevap
Derneğimizin isminde "Türk" kelimesi geçtiği için devlet tescil başvurumuzu reddetti. Sadece isim yüzünden bir derneğin kurulması engellenebilir mi, bu haklarıma aykırı değil mi?
Sırf bir derneğin isminde belirli bir etnik kökene atıf yapılması, derneğin tescil edilmemesi için tek başına yeterli ve haklı bir gerekçe oluşturamaz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, isim seçimi dernek kimliğinin önemli bir parçasıdır ve kamu düzenine açık ve somut bir tehdit oluşturmadığı sürece bu durum örgütlenme özgürlüğü hakkının ihlali anlamına gelir. İlgili uyuşmazlıkta, yerel mahkemeler dernek tüzüğünde üyelerin Yunan vatandaşı olma şartı aranırken isminde Türk kelimesinin geçmesinin kafa karışıklığı yaratacağını ve yanıltıcı olacağını öne sürerek tescili reddetmiştir. Ancak mahkeme, isimdeki bu ifadenin demokratik topluma veya kamu düzenine gerçek bir tehdit oluşturduğuna dair sağlam deliller sunulmadıkça salt isme dayalı olarak tescilin reddedilemeyeceğini belirtmiştir. Demokratik bir toplum, farklı kültürel kimliklere tahammül etmeli ve azınlıkların kendilerini ifade etmesine olanak tanımalıdır. Dolayısıyla, tüzüğünde şiddeti savunan veya demokratik düzeni yıkmayı amaçlayan bir yapı olmadığı sürece, sadece isminden yola çıkılarak bir sivil toplum kuruluşunun faaliyetlerine başlamasının engellenmesi, demokratik bir toplumda gerekli bir müdahale olarak değerlendirilemez ve kamu düzeni gerekçesiyle dahi hukuka uygun bulunamaz.