Soru & Cevap
Derneğimiz kamu düzenini bozacağı şüphesiyle tescil edilmedi. Şiddet eylemi veya somut kanıt olmadan, sadece kurucuların niyetinden şüphelenilerek dernek kurmamızın engellenmesi hukuka uygun mudur?
Sadece kurucuların niyetlerine dair varsayımlara veya şüphelere dayanılarak bir derneğin tescil edilmemesi hukuka uygun değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, yetkili makamların bir derneğin faaliyetlerini daha başlamadan önce durdurabilmesi için, o yapının gerçekten demokratik topluma veya kamu düzeni ilkelerine yönelik somut bir tehdit oluşturduğunun kanıtlanması gerekir. Uyuşmazlığa konu olan örnekte devlet makamları, bir azınlık derneğinin isminden ve varlığından yola çıkarak hukuki istikrarın tehlikeye girebileceğini savunmuştur. Oysa dernek tüzüğünde şiddeti öven, anayasal düzeni yıkmayı amaçlayan veya anti-demokratik yolları teşvik eden herhangi bir amacın yer almadığı durumlarda salt şüpheler tescil reddine gerekçe yapılamaz. Çoğulculuk, hoşgörü ve açık fikirlilik demokratik bir toplumun temel direkleridir. Bir etnik veya kültürel azınlığın haklarını savunmak ya da o azınlığın varlığını duyurmaya çalışmak kendi başına demokratik toplum düzenine bir tehdit olarak kabul edilemez. Bu nedenle, şiddet veya yasa dışı eylem çağrısı içermeyen barışçıl amaçlı derneklerin daha faaliyetlerine bile başlamadan niyet okuması yapılarak kapatılması veya tescil edilmemesi ölçülülük ilkesi ile bağdaşmaz.