Soru & Cevap
İki aylık deneme sürem varken işi beğenmediğim için on beşinci günde ayrıldım, işveren sözleşmedeki cezai şartı öne sürerek benden para isteyebilir mi?
Deneme süresinin en temel özelliği her iki tarafa da hiçbir gerekçe göstermeksizin ve tazminat ödemeksizin sözleşmeyi anında sonlandırma hakkı vermesi olduğundan, işverenin bu süre içindeki ayrılışınız nedeniyle sizden ceza talep etmesi hukuka uygun kabul edilmeyebilir. Hukuk sistemimizde, tarafların deneme süresi içinde sözleşmeyi feshetmesini engelleyen veya bunu maddi bir yaptırıma bağlayan cezai şart kararlaştırılması genel itibarıyla geçersiz sayılmaktadır. Sadece işçi aleyhine düzenlenen cezai şartların yasal olarak geçersiz olmasının yanı sıra, deneme süresinin doğası gereği tarafların üzerinde baskı yaratacak bu tür cezai ödemeler sözleşmenin mantığıyla örtüşmemektedir. İşverenin böyle bir taleple karşınıza çıkması durumunda, söz konusu sözleşme maddesinin mahkemeler nezdinde geçersizliğinin ileri sürülmesi ve ödeme yapmaktan kaçınılması ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir savunmadır. Eğitime bağlı özel masraflar haricinde, salt işten ayrıldığınız için cezai bir yaptırıma maruz kalmanız olası görünmemektedir.